مدیریت هوشمند پسماند شهری با تکیه بر فناوری های دیجیتال و اقتصاد چرخشی

مدیریت پسماند شهری در ایران با چالش های ساختاری نظیر تولید روزانه حدود ۵۶ هزار تن پسماند، نرخ تفکیک از مبدا تنها ۱۰ درصد و وابستگی گسترده به دفن غیربهداشتی مواجه است. پژوهش حاضر با روش مروری نظام مند، به بررسی نقش فناوری های دیجیتال و اصول اقتصاد چرخشی در مدیریت هوشمند پسماند شهری می پردازد. یافته ها نشان می دهد که سطل های هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی و اینترنت اشیا به دقت طبقه بندی بیش از ۹۰ درصد و نرخ تفکیک ۹۶ درصد دست یافته اند و سیستم های پایش بلادرنگ با بهینه سازی مسیر، بهبود ۲۵ درصدی کارایی جمع آوری و کاهش ۶۶ درصدی هزینه های عملیاتی را گزارش کرده اند. با این حال، در بافت ایران، موانع اقتصادی و سیاسی با وزن ۰.۴۰۴ بیشترین اهمیت را در عدم تحقق سطل های هوشمند دارند و محدودیت منابع مالی (۰.۱۴۱) و تحریم های بین المللی (۰.۰۹۲) گلوگاه اصلی محسوب می شوند. تجربه رشت نشان می دهد که تنها ۱۲ درصد پسماند بازیافت می شود و مدل مشارکتی-چرخشی با آموزش شهروندی و سیستم تشویقی می تواند حجم پسماند دفنی را ۴۰ درصد کاهش دهد. نتیجه گیری پژوهش بر ضرورت حرکت تدریجی از پایلوت به یکپارچه سازی، رفع موانع مالی، نهادینه سازی نظام تشویقی و تدوین پیوست فرهنگی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

اقتصاد چرخشی ، بازیافت ، مدیریت پسماند