بررسی نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه شهر الکترونیک و ارتقای کیفیت خدمات شهری: ارائه چارچوب ارزش شهری

رشد سریع شهرنشینی، افزایش انتظار شهروندان از خدمات بی وقفه و پاسخ گو، محدودیت منابع شهرداری ها و گسترش داده های شهری، مدیریت شهر را به مسئله ای فراتر از رایانه ای کردن فرایندهای اداری تبدیل کرده است. هدف این مقاله بررسی سازوکارهایی است که از طریق آن ها فناوری اطلاعات و ارتباطات می تواند توسعه شهر الکترونیک را به بهبود واقعی کیفیت خدمات شهری پیوند دهد. پژوهش از نظر هدف، توسعه ای و از نظر روش، مطالعه ای کتابخانه ای با رویکرد مرور تلفیقی ساختارمند است. مجموعه شواهد از مقالات داوری شده و گزارش های معتبر بین المللی گردآوری شد و پس از کنترل ارتباط موضوعی و اعتبار کتاب شناختی، ۳۵ منبع در ترکیب نهایی قرار گرفت. داده های متنی با کدگذاری مفهومی در چهار خوشه «زیرساخت و فناوری»، «قابلیت های تحول»، «کیفیت خدمت» و «ارزش عمومی» تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد دسترسی به اینترنت، رایانش ابری، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی، سامانه های اطلاعات جغرافیایی، هویت دیجیتال و درگاه های همراه، به تنهایی کیفیت خدمات را تضمین نمی کنند. اثرگذاری آن ها زمانی پدیدار می شود که فناوری به قابلیت هایی نظیر تعامل پذیری، یکپارچگی داده، پایش بلادرنگ، طراحی کاربرمحور، مشارکت دیجیتال و هماهنگی بین سازمانی تبدیل شود. بر این اساس، چارچوب نوآورانه «فاوا-ارزش شهری» پیشنهاد می شود که در آن بلوغ شهر الکترونیک نقش میانجی میان قابلیت فاوا و پیامدهای خدمت را دارد و شمول دیجیتال، حکمرانی داده، امنیت و حریم خصوصی، اعتماد و ظرفیت سازمانی، شرایط مرزی مدل را تشکیل می دهند. مقاله همچنین هشت گزاره پژوهشی، یک الگوی پنج سطحی بلوغ و مجموعه ای از شاخص های سنجش کیفیت خدمت ارائه می کند. نتیجه اصلی آن است که معیار موفقیت شهر الکترونیک نباید تعداد سامانه ها یا تجهیزات باشد؛ بلکه باید کاهش زمان و هزینه دریافت خدمت، قابلیت پیگیری، دسترس پذیری همگانی، پاسخ گویی، اعتماد و ارزش عمومی قابل اندازه گیری باشد. این چارچوب می تواند مبنای پژوهش های تجربی، تدوین مدل ساختاری و طراحی نقشه راه تحول دیجیتال شهرداری ها قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فناوری اطلاعات و ارتباطات ، شهر الکترونیک ، شهر هوشمند ، خدمات شهری ، کیفیت خدمات الکترونیکی ، حکمرانی داده ، ارزش عمومی ، شمول دیجیتال