طراحی فضاهای عمومی و نقش آن در تعاملات اجتماعی

فضاهای عمومی از مهم ترین بسترهای تولید زندگی جمعی در شهر هستند و کیفیت طراحی آن ها می تواند مستقیما بر میزان تعاملات اجتماعی، احساس تعلق، سرمایه اجتماعی و سرزندگی شهری اثر بگذارد در دهه های اخیر، بسیاری از شهرها با کاهش حضورپذیری شهروندان در فضاهای عمومی، افول تعاملات چهره به چهره و غلبه الگوهای مصرف گرایانه و خودرو محور مواجه شده اند؛ مسئله ای که ضرورت بازاندیشی در طراحی فضاهای عمومی را دوچندان کرده است این مقاله با رویکرد کیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور نظام مند و تحلیل تطبیقی، می کوشد نشان دهد چه مولفه هایی در طراحی فضاهای عمومی بیشترین نقش را در تقویت تعاملات اجتماعی دارند و چگونه این مولفه ها در زمینه شهری ایران، به ویژه شیراز، قابل بومی سازی اند شواهد پژوهش نشان می دهد که دسترسی پذیری، پیوستگی شبکه حرکت، اختلاط کاربری، مقیاس انسانی، کیفیت مبلمان شهری، امنیت ادراک شده، تنوع فعالیت و قابلیت ماندگاری از عوامل کلیدی در افزایش تعامل اجتماعی هستند. همچنین یافته ها نشان می دهد که فضاهای عمومی زمانی به افزایش روابط اجتماعی منجر می شوند که هم از نظر کالبدی و هم از نظر مدیریتی و فرهنگی پشتیبانی شوند .بر این اساس، مدل مفهومی مقاله بر رابطه میان کیفیت طراحی، ادراک امنیت، حضورپذیری و تعاملات اجتماعی تاکید می کند و می تواند مبنایی برای سیاست گذاری و طراحی شهری باشد .

کلیدواژه ها:

طراحی شهری ، فضای عمومی ، تعاملات اجتماعی.