نقش شهرداری ها در توسعه زیرساخت های دوچرخه سواری و پیاده مداری: مطالعه تطبیقی اروپا و ایران

حمل ونقل فعال شامل پیاده روی و دوچرخه سواری به عنوان پاک ترین و کم هزینه ترین شیوه جابه جایی شهری، در دهه های اخیر به یکی از محورهای اصلی سیاست گذاری حمل ونقل پایدار در شهرهای اروپایی تبدیل شده است، درحالی که کلان شهرهای ایرانی همچنان با سهم ناچیز این شیوه های سفر در ترکیب سفرهای روزانه مواجه اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تطبیقی نقش شهرداری ها در توسعه زیرساخت های دوچرخه سواری و پیاده مداری در اروپا و ایران انجام شده است. این مطالعه با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با استفاده از روش مروری و تطبیقی، تجربه مدیریتی شهرهای پیشرو اروپایی (به ویژه کپنهاگ به عنوان الگوی جهانی شهر دوچرخه) را با یافته های پژوهش های داخلی درباره کلان شهرهای تهران و مشهد مقایسه می کند. یافته ها نشان می دهند که موفقیت شهرداری های اروپایی در ترویج حمل ونقل فعال، محصول ترکیب هدفمند سیاست های سخت افزاری (زیرساخت کالبدی) و نرم افزاری (فرهنگ سازی و مشوق های رفتاری) در بستری از تداوم سیاسی بلندمدت بوده است، درحالی که در کلان شهرهای ایرانی، رویکرد غالب همچنان کالبدمحور و مقطعی است و به ابعاد روان شناختی و اجتماعی پذیرش این شیوه های سفر توجه کافی نمی شود. این پژوهش نشان می دهد که ایجاد صرف زیرساخت فیزیکی بدون توجه هم زمان به هنجارهای اجتماعی، ادراک ایمنی و برنامه ریزی کاربری زمین نمی تواند به تغییر پایدار الگوی سفر شهروندان منجر شود، و پیشنهاد می کند که شهرداری های ایرانی، ضمن یادگیری از تجربه اروپایی، راهبردهای بومی متناسب با زمینه فرهنگی و کالبدی شهرهای کشور طراحی کنند.

کلیدواژه ها:

شهرداری ، دوچرخه سواری ، پیاده مداری ، حمل ونقل فعال ، مطالعه تطبیقی.