بررسی تاثیر شرایط اجرایی و مدیریتی بر کیفیت سازه های بتنی با تاکید بر پیامدهای قراردادی نواقص ساخت

کیفیت سازه های بتنی حاصل برهم کنش تصمیم های طراحی، شرایط کارگاهی، مدیریت منابع، مهارت عوامل اجرا، کنترل عملیات بتن ریزی، مستندسازی و سازوکارهای قراردادی است. هر انحراف اجرایی در مرحله قالب بندی، آرماتوربندی، حمل، جای دهی، تراکم و عمل آوری قابلیت تبدیل شدن به عیب فنی، دوباره کاری، افزایش هزینه، جابه جایی برنامه زمانی و اختلاف قراردادی را دارد. هدف این پژوهش، تبیین زنجیره اثرگذاری شرایط اجرایی و مدیریتی بر کیفیت سازه های بتنی و تحلیل نحوه تبدیل نواقص ساخت به پیامدهای قراردادی است. پژوهش از نوع مطالعه کتابخانه ای با رویکرد مرور تحلیلی و سنتز مفهومی منابع معتبر منتشرشده در فاصله زمانی اصلی ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۶ انجام شد و استانداردهای فنی و قراردادی مرجع با تاریخ انتشار متفاوت نیز برای پوشش ضوابط اجرایی وارد دامنه بررسی شدند. شواهد پژوهشی نشان می دهد کیفیت بتن در کارگاه به شدت از مهارت نیروی انسانی، کفایت نظارت، مدیریت مصالح، هماهنگی گروه های کاری، فشار برنامه، کیفیت اسناد، شرایط محیطی، کنترل تراکم و استمرار عمل آوری اثر می پذیرد. پژوهش های مرتبط با دوباره کاری و دعاوی نیز نشان می دهند که شدت فنی عیب، زمان کشف، قابلیت تعمیر، اثر بر توالی فعالیت ها و کیفیت سوابق پروژه، مسیر قراردادی هر نقص را شکل می دهند. بر پایه سنتز منابع، یک چارچوب سه لایه اجرایی، مدیریتی و قراردادی ارائه شد که رویداد کیفیت را از منشا کارگاهی تا تصمیم پذیرش، اصلاح، ارزیابی هزینه، تمدید مدت و حل اختلاف دنبال می کند. افزون بر این، شاخص مفهومی مواجهه قراردادی نواقص بتن با شش مولفه شدت فنی، گستره عیب، زمان کشف، اثر هزینه، اثر زمانی و قابلیت ردیابی مستندات پیشنهاد شد. یافته ها برای مدیران پروژه، مشاوران، پیمانکاران و کارفرمایان امکان طراحی کنترل های پیشگیرانه، تخصیص متناسب منابع کنترل کیفیت و تقویت قابلیت اثبات رویدادهای کیفیت در قرارداد را فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

کیفیت سازه بتنی ، شرایط اجرایی ، مدیریت ساخت ، نواقص ساخت ، دوباره کاری ، دعاوی قراردادی ، کنترل کیفیت ، مستندسازی