یادگیری پروژه محور و تفکر انتقادی

نظام های آموزشی معاصر با چالش فزاینده ای در زمینه پرورش مهارت های تفکر سطح بالا مواجه اند. در این میان، یادگیری پروژه محور به عنوان رویکردی دانش آموزمحور که یادگیرندگان را درگیر مسائل واقعی و فرایندهای پژوهشی می کند، توجه گسترده ای را به خود جلب کرده است. مقاله حاضر با هدف بررسی رابطه میان یادگیری پروژه محور و تفکر انتقادی تدوین شده است. این مطالعه با روش مروری-تحلیلی و با استناد به پژوهش های تجربی، فراتحلیل ها و مطالعات موردی داخلی و بین المللی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد یادگیری پروژه محور تاثیری مثبت و معنادار بر تفکر انتقادی دارد و اندازه اثر کلی آن در فراتحلیل ها در حد متوسط تا بزرگ گزارش شده است. تحلیل زیرگروهی بیانگر اثربخشی این رویکرد در تمام سطوح تحصیلی از دوره ابتدایی تا آموزش عالی است، هرچند دانشجویان دانشگاهی بیشترین بهره را می برند. همچنین مشخص شد عناصری نظیر مسئله محوری، کار گروهی، بازخورد تاملی و ارزشیابی فرایندی، سازوکارهای اصلی تقویت تفکر انتقادی در بستر پروژه محور به شمار می روند. با این حال، چالش هایی مانند محدودیت زمان، فقدان آمادگی معلمان و ناکافی بودن زیرساخت ها می تواند اثربخشی این رویکرد را تحت تاثیر قرار دهد. در پایان، دلالت های کاربردی برای سیاست گذاری آموزشی و طراحی محیط های یادگیری ارائه شده است.کلیدواژه ها: یادگیری پروژه محور، تفکر انتقادی، مهارت های قرن بیست ویکم، یادگیری فعال، فراتحلیل