فناوری زدگی آموزشی و فرسودگی شغلی معلمان: نقش میانجی تاب آوری و تعدیل گر حمایت سازمانی

گسترش شتابان فناوری های آموزشی در سال های اخیر، اگرچه ظرفیت هایی نظیر غنی سازی تدریس، دسترسی به منابع متنوع و افزایش انعطاف پذیری یادگیری را فراهم کرده است، در سطح تجربه زیسته معلمان می تواند با فشارهای جدیدی همراه شود که در ادبیات پژوهش با مفاهیمی مانند «فناوری زدگی آموزشی» و «استرس فناورانه» صورت بندی می شود. از سوی دیگر، فرسودگی شغلی معلمان به عنوان یکی از پیامدهای مهم فشارهای شغلی مزمن، با افت کیفیت تدریس، کاهش انگیزش حرفه ای، افزایش غیبت و ترک خدمت و نیز فرسایش سرمایه روان شناختی همراه است. هدف این مقاله، ارائه یک تبیین مروری-تحلیلی از رابطه فناوری زدگی آموزشی و فرسودگی شغلی معلمان با تاکید بر نقش میانجی تاب آوری و نقش تعدیل گر حمایت سازمانی است. روش مطالعه، مروری نظام مند منابع و تحلیل ترکیبی یافته های پژوهش های منتخب در پایگاه های علمی معتبر فارسی و انگلیسی است. یافته های مرور نشان می دهد فناوری زدگی آموزشی از مسیرهایی مانند اضافه بار فناوری، پیچیدگی ابزارها، نااطمینانی ناشی از تغییرات سریع، تداخل کار و زندگی و فشار پاسخ گویی دیجیتال، می تواند منابع روانی و زمانی معلم را مستهلک کرده و زمینه ساز خستگی هیجانی، مسخ شخصیت/بدبینی شغلی و کاهش احساس کفایت حرفه ای شود. در این میان، تاب آوری به عنوان ظرفیت بازگشت پذیری و سازگاری موثر در برابر فشار، می تواند شدت تبدیل فشارهای فناورانه به فرسودگی را کاهش دهد و بخشی از اثرات نامطلوب فناوری زدگی را میانجی گری کند. همچنین حمایت سازمانی ادراک شده از طریق فراهم سازی آموزش، زیرساخت، عدالت رویه ای، پشتیبانی مدیریتی و هنجارهای ارتباطی روشن، نقش حفاظتی داشته و می تواند رابطه فناوری زدگی و فرسودگی را تضعیف کند. بر اساس جمع بندی شواهد، مقاله یک مدل مفهومی پیشنهادی برای فهم سازوکار اثرگذاری فناوری زدگی بر فرسودگی ارائه می کند و در پایان، پیشنهادهای کاربردی برای سیاست گذاران و مدیران آموزشی به منظور کاهش هزینه های روان شناختی تحول دیجیتال و تقویت تاب آوری معلمان مطرح می شود.

کلیدواژه ها:

فناوری زدگی آموزشی ، استرس فناورانه ، فرسودگی شغلی معلمان ، تاب آوری ، حمایت سازمانی ادراک شده.