تحلیل بازنمایی ایل بختیاری در بانک های مقالات علمی فارسی بر اساس جامعه شناسی صوری گئورگ زیمل

پژوهش حاضر با هدف تحلیل بازنمایی ایل بختیاری در بانک های مقالات علمی فارسی (مگیران، نورمگز و SID) بر اساس جامعه شناسی صوری گئورگ زیمل انجام شده است. این پژوهش از نوع مطالعات میان رشته ای با رویکرد تحلیل محتوای کمی و با استفاده از پارادایم تفسیری صورت گرفته است. جامعه آماری شامل ۲۰,۴۴۴ مقاله مرتبط با کلیدواژه های ایل بختیاری است که از میان آن ها ۱۵۰ مقاله به صورت هدفمند بر اساس معیارهای بازنمایی مثبت، منفی و خنثی انتخاب و بر اساس هشت صورت اجتماعی زیمل (تعارض، همبستگی/همکاری، سلسله مراتب، راز/پنهان، غریبه، فقر، عددی و همیابی محض) کدگذاری شدند. یافته ها نشان می دهد که بازنمایی ایل بختیاری عمدتا بر دو صورت «تعارض» (۵۳.۳ درصد) و «همبستگی/همکاری» (۴۱.۳ درصد) متمرکز است و سایر صور اجتماعی مانند «راز/پنهان» (۸.۷ درصد) و «غریبه» (۱۴ درصد) کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. بازنمایی مثبت عمدتا حول محور همبستگی و سلسله مراتب و بازنمایی منفی به شدت بر محور تعارض (۴۳.۳ درصد) استوار است. آزمون های آماری نشان داد که تفاوت معناداری بین سه پایگاه مگیران، نورمگز و SID در نحوه بازنمایی (اعم از مثبت و منفی) وجود ندارد (P-Value > ۰.۰۵). همچنین، از میان ۱۸۱ مقاله مرتبط با زیمل، هیچ مقاله ای مستقیما به ایل بختیاری نپرداخته است که نشان دهنده خلا پژوهشی در کاربست نظریه زیمل در مطالعات قومی است. رابطه معناداری بین نوع صورت اجتماعی و جهت گیری بازنمایی وجود دارد (χ² = ۴۵.۶۷, P < ۰.۰۰۱) که نشان می دهد هر صورت اجتماعی دارای «بار ارزشی» خاصی است. نوآوری پژوهش در کاربست جامعه شناسی صوری زیمل برای تحلیل فرایند بازنمایی (به جای تحلیل محتوای خود ایل) در متون علمی است. پژوهش بر لزوم تنوع بخشی به رویکردهای نظری، پرهیز از کلیشه سازی های یک سویه، توجه به صورت های مغفول بازنمایی و توسعه پژوهش های میان رشته ای در حوزه مطالعات قومی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

جامعه شناسی ، زیمل ، صورت ، محتوا ، ایل بختیاری ، بازنمایی ، تحلیل محتوا.