مدل سازی معادلات ساختاری احساس خودارزشمندی بر اساس سبک های دلبستگی با نقش واسطه ای تجارب آزارنده دوران کودکی و طرحواره های ناسازگار اولیه

احساس خودارزشمندی یکی از مولفه های اساسی سلامت روان شناختی است که در شکل گیری هویت، کیفیت روابط بین فردی، سازگاری هیجانی و ارزیابی فرد از توانمندی های خویش نقش مهمی دارد. این احساس تحت تاثیر عوامل فردی، خانوادگی و اجتماعی قرار می گیرد و تجربه های اولیه زندگی، کیفیت روابط دلبستگی و باورهای عمیق درباره خود از جمله عوامل مرتبط با آن هستند. هدف مقاله حاضر، بررسی مبانی نظری و شواهد پژوهشی مرتبط با مدل سازی معادلات ساختاری احساس خودارزشمندی بر اساس سبک های دلبستگی، با تاکید بر نقش واسطه ای تجارب آزارنده دوران کودکی و طرحواره های ناسازگار اولیه است. این مقاله با رویکرد مروری روایتی و با اتکا به نظریه دلبستگی، نظریه طرحواره درمانی و مطالعات مرتبط با خودارزشمندی تدوین شده است. مرور منابع نشان می دهد که تجربه های نامطلوب دوران کودکی، مانند آزار عاطفی، بی توجهی و فقدان حمایت کافی، می توانند با شکل گیری الگوهای ناایمن دلبستگی و طرحواره های ناسازگار اولیه ارتباط داشته باشند. طرحواره هایی مانند نقص و شرم، رهاشدگی، محرومیت هیجانی و بی اعتمادی نیز ممکن است با ارزیابی منفی فرد از ارزش شخصی خود همراه شوند. در نتیجه، می توان ارتباط میان سبک های دلبستگی و احساس خودارزشمندی را در چارچوب تعامل تجربه های اولیه، الگوهای رابطه ای و باورهای شناختی هیجانی تبیین کرد. مدل سازی معادلات ساختاری می تواند در پژوهش های تجربی آینده برای بررسی هم زمان روابط مستقیم و غیرمستقیم این متغیرها به کار رود. بااین حال، به دلیل تقدم زمانی تجارب کودکی بر دلبستگی بزرگسالی، جهت مسیرهای مدل باید با دقت نظری تعیین شود. مقاله حاضر با ارائه چارچوبی مفهومی، بر اهمیت بررسی هم زمان این عوامل در پژوهش های روان شناختی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

احساس خودارزشمندی ، سبک های دلبستگی ، تجارب آزارنده دوران کودکی ، طرحواره های ناسازگار اولیه ، مدل سازی معادلات ساختاری.