بررسی نقش احساس خودارزشمندی و رابطه آن با دلبستگی در رشد دوران کودکی

دوران کودکی یکی از مهم ترین مراحل تحول انسان است که در آن بسیاری از ویژگی های شناختی، هیجانی، اجتماعی و شخصیتی شکل می گیرند. در این میان، احساس خودارزشمندی و کیفیت روابط دلبستگی از عوامل مهمی هستند که می توانند مسیر رشد روان شناختی کودک را تحت تاثیر قرار دهند. احساس خودارزشمندی به برداشت کودک از ارزش و شایستگی خویش اشاره دارد و دلبستگی به پیوند عاطفی پایدار میان کودک و مراقب اولیه مربوط می شود. بر اساس نظریه دلبستگی، تعامل های مکرر کودک با مراقب به شکل گیری الگوهای درونی درباره خود، دیگران و روابط منجر می شود. مراقبت حساس، پاسخگو و حمایتگر می تواند به شکل گیری دلبستگی ایمن و برداشت مثبت تر کودک از خود کمک کند؛ در حالی که مراقبت طردکننده، ناسازگار یا غیرقابل پیش بینی ممکن است با دلبستگی ناایمن و ارزیابی منفی تر از خود همراه شود. هدف مقاله حاضر، بررسی نقش احساس خودارزشمندی و رابطه آن با دلبستگی در رشد دوران کودکی است. مرور مبانی نظری و شواهد پژوهشی نشان می دهد که امنیت دلبستگی با خودارزیابی مثبت تر، شایستگی اجتماعی، سازگاری مدرسه ای و عملکرد هیجانی مطلوب تر ارتباط دارد. همچنین یافته های فراتحلیلی نشان داده اند که امنیت دلبستگی والد کودک با عزت نفس رابطه مثبت دارد و این ارتباط در طول رشد همچنان قابل مشاهده است. بر این اساس، توجه به کیفیت رابطه والد کودک و فراهم کردن محیطی مبتنی بر پذیرش، پاسخگویی و امنیت عاطفی می تواند در تقویت احساس خودارزشمندی و رشد سالم کودک موثر باشد.

کلیدواژه ها:

احساس خودارزشمندی ، دلبستگی ، دلبستگی ایمن ، رشد کودک ، خودپنداره ، عزت نفس ، رشد هیجانی.