بازخوانی نسبت حجاب و کارآمدی اجتماعی زن مسلمان

حجاب و عفاف از مهم ترین موضوعات مرتبط با هویت زن مسلمان و نحوه حضور او در عرصه عمومی است. این پدیده را نمی توان صرفا به پوشش ظاهری یا یک حکم فردی تقلیل داد؛ زیرا حجاب با مفاهیمی مانند کرامت انسانی، امنیت روانی و اجتماعی، خانواده، اخلاق عمومی، هویت فرهنگی، رسانه و اقتصاد سرمایه داری پیوند دارد. زن مسلمان ایرانی، به ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در عرصه های علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی نقش های گسترده ای ایفا کرده است؛ بااین حال، تحقق الگوی مطلوب زن مسلمان نیازمند تلفیق حضور اجتماعی با معیارهایی همچون عفاف، مسئولیت پذیری خانوادگی، اخلاق اجتماعی و رعایت حقوق متقابل است. این مقاله با رویکردی تحلیلی، مبانی قرآنی و روایی حجاب و عفاف را بررسی می کند و سپس به نقش رسانه، فمینیسم، صنعت فرهنگ و منافع سرمایه داری در شکل دهی به الگوهای پوشش می پردازد. در بخش پایانی، برخی از ادعاهای متن های مبنا نقد می شود؛ ازجمله تقلیل پیشرفت غرب به بی حجابی، یکسان انگاری همه جوامع غربی و نسبت دادن مستقیم آسیب های اجتماعی به نوع پوشش. نتیجه پژوهش نشان می دهد که حجاب در منطق اسلامی، زمانی می تواند به عاملی برای کرامت و مشارکت اجتماعی تبدیل شود که با آموزش، اختیار، عدالت اجتماعی، امنیت عمومی و پرهیز از نگاه ابزاری به زن همراه باشد.

کلیدواژه ها:

حجاب ، عفاف ، زن مسلمان ، حضور اجتماعی ، رسانه