بررسی نقش سرمایه اجتماعی و اعتماد در نشاط اجتماعی و ارتباط آن با رشد اقتصادی، با تمرکز ویژه بر ایران

این مقاله یک پروپزال غیرشهودی محوری را پیش می نهد: تنگنای نشاط در جامعه ایران نه از «کمبود اعتماد»، بلکه از «بیجایی اعتماد» برمیخیزد. بر پایه تحلیل نظام مند داده های سری زمانی بین المللی و پیمایش های ملی ایران، این مقاله نشان میدهد که قدرت تبیین سرمایه اجتماعی بر نشاط در مقیاس بلندمدت (۱۵ سال) بسیار فراتر از تولید ناخالص داخلی است، در حالی که نقش GDP تنها در کوتاه مدت (۲ سال) معنادار است. سرمایه اجتماعی ایران در بعد شناختی (اعتماد، انسجام، تعلق) در سطح قابل قبولی قرار دارد، اما در بعد ساختاری (شبکه ها، مشارکت، سازمان ها) با کمبود معناداری روبه روست. این ناهمترازی «شناختی–ساختاری» چارچوب کلیدی فهم پارادوکس نشاط در ایران را تشکیل میدهد. مقاله همچنین نشان میدهد که اثر سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی از ناهمگونی بالایی برخوردار است (از منفی قوی تا مثبت قوی) و بازده نهایی اعتماد بر نشاط بسیار بیشتر از بازده نهایی درآمد است. بر این اساس، مقاله یک چرخش پارادایمی از «پرورش اعتماد» به «خلق فضا» پیشنهاد میکند و استدلال میکند که اولویت سیاست گذاری باید حذف موانع نهادی و فضایی باشد که مانع شکل گیری طبیعی سرمایه اجتماعی میشوند.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، اعتماد ، نشاط ذهنی ، رشد اقتصادی ، ایران ، کمبود ساختاری