شکاف دیجیتال: چالشی بنیادین در تحقق عدالت آموزشی در نظام آموزش و پرورش

در دهه های اخیر، ورود گسترده فناوری های اطلاعات و ارتباطات به حوزه آموزش و پرورش افق های تازه ای برای دسترسی به یادگیری باکیفیت گشوده است؛ اما در کنار این فرصت ها، پدیده «شکاف دیجیتال» به یکی از جدی ترین چالش های نظام های آموزشی، به ویژه در کشورهای در حال توسعه، تبدیل شده است. هدف این مقاله، بررسی و تبیین چالش شکاف دیجیتال و پیامدهای آن بر تحقق عدالت آموزشی در نظام آموزش و پرورش است. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسنادی و مرور یافته های پژوهش های داخلی و بین المللی است. یافته ها نشان می دهد شکاف دیجیتال را می توان در چهار بعد زیرساختی-حاکمیتی، آموزشی-مهارتی، فرهنگی-اجتماعی و اقتصادی بررسی کرد و دانش آموزان روستایی، خانواده های کم درآمد و دانش آموزان مدارس دولتی بیشترین آسیب را از این شکاف متحمل می شوند. این نابرابری در دسترسی و مهارت، به ویژه در دوران همه گیری کووید-۱۹ و گسترش آموزش مجازی، عمق بیشتری یافت. در پایان، راهکارهایی در سطوح زیرساختی، آموزشی و سیاست گذاری برای کاهش این شکاف و حرکت به سوی تحقق عدالت آموزشی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

شکاف دیجیتال ، عدالت آموزشی ، آموزش و پرورش ، نابرابری آموزشی ، فناوری اطلاعات و ارتباطات