هوش مصنوعی مولد و تفکر انتقادی در یادگیری: مروری بر فرصت ها، چالش ها و دلالت های آموزش

گسترش سریع هوش مصنوعی مولد در محیط های آموزشی، فرصت های تازه ای برای پشتیبانی از یادگیری ایجاد کرده و در عین حال نگرانی هایی را درباره پیامدهای آن برای فرایندهای شناختی، به ویژه تفکر انتقادی، به همراه داشته است. پژوهش حاضر با هدف مرور و تلفیق یافته های پژوهشی درباره فرصت ها، چالش ها و دلالت های آموزشی هوش مصنوعی مولد در ارتباط با تفکر انتقادی انجام شد. در این مطالعه مروری، منابع علمی فارسی و انگلیسی مرتبط با هوش مصنوعی مولد، تفکر انتقادی و یادگیری بررسی و یافته های مرتبط به شیوه موضوعی تحلیل و تلفیق شدند. نتایج مرور نشان داد که استفاده هدفمند و هدایت شده از هوش مصنوعی مولد می تواند با فراهم کردن فرصت هایی برای مقایسه دیدگاه ها، ارزیابی اطلاعات، دریافت بازخورد، حل مسئله و بازاندیشی، از فرایندهای مرتبط با تفکر انتقادی حمایت کند. در مقابل، وابستگی بیش از حد، برون سپاری فعالیت های شناختی، پذیرش بدون ارزیابی پاسخ های تولیدشده و مواجهه با اطلاعات نادرست یا سوگیرانه می تواند استقلال فکری و مشارکت شناختی یادگیرندگان را با چالش مواجه سازد. همچنین، یافته ها نشان داد که عواملی مانند سواد اطلاعاتی، نوع تعامل با فناوری، طراحی تکالیف و میزان هدایت آموزشی در تعیین پیامدهای استفاده از هوش مصنوعی نقش دارند. بر این اساس، بهره گیری آموزشی از هوش مصنوعی مولد زمانی می تواند به حمایت از تفکر انتقادی منجر شود که این فناوری به عنوان ابزاری برای گسترش فرایند تفکر و نه جایگزینی برای آن به کار گرفته شود. بنابراین، طراحی فعالیت های مبتنی بر پرسشگری، ارزیابی و اعتبارسنجی اطلاعات و حفظ مسئولیت شناختی یادگیرنده از الزامات استفاده موثر از هوش مصنوعی مولد در فرایند یاددهی یادگیری است.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی مولد ، تفکر انتقادی ، یادگیری ، سواد اطلاعاتی ، طراحی آموزشی