معلم پژوهشگر و هوش مصنوعی؛ راهکارهای نوین برای مستندسازی تجربیات تدریس

مستندسازی تجربیات تدریس، هسته بنیادین بالندگی حرفه ای و شکل گیری هویت «معلم پژوهشگر» است؛ فرآیندی که در شیوه های سنتی غالبا به دلیل کمبود زمان، بار کاری فزاینده معلمان و فقدان سازوکارهای ساختاریافته، به یادداشت های پراکنده یا ثبت گزارش های صوری و مقطعی محدود می شود. این پژوهش با رویکردی توصیفی تحلیلی، به بررسی پیوند میان عاملیت پژوهشی معلمان و قابلیت های نوظهور فناوری های هوش مصنوعی پرداخته و راهکارهای نوین برای ثبت، تحلیل و بازاندیشی زیست آموزشی را مورد واکاوی قرار داده است. یافته های نظری و تحلیلی این مطالعه نشان می دهد که ابزارهای هوش مصنوعی زاینده و سیستم های پردازش زبان طبیعی می توانند با تبدیل گفتار به متن، سازمان دهی داده های کیفی کلاس درس، استخراج الگوهای رفتاری و یادگیری دانش آموزان و ارائه بازخوردهای انتقادی، بار مکانیکی مستندسازی را کاهش داده و فرآیند ثبت تجربه را به یک گفت وگوی مداوم فکری بدل سازند. بدین ترتیب، هوش مصنوعی نقشی فراتر از یک ابزار فنی ایفا کرده و در جایگاه «همیار بازاندیشی» قرار می گیرد که به معلمان امکان می دهد داده های زیسته خود را به دانش بومی آموزشی و مقاله های کاربردی پژوهش در عمل بدل کنند. در نهایت، با توجه به ملاحظات اخلاقی پیرامون حریم خصوصی داده های کلاسی و خطرات تقلیل گرایی شناختی، چارچوبی مفهومی برای بهره گیری هم افزا از فناوری تدوین شده است تا زمینه را برای توانمندسازی معلمان در تولید دانش تدریس فراهم آورد.کلمات کلیدیمعلم پژوهشگر، هوش مصنوعی، مستندسازی تدریس، پژوهش در عمل، بازاندیشی حرفه ای، دانش بومی تدریس