غیبت ذهنی، بی توجهی و نبود ذهن دانش آموز در کلاس

چکیدهغیبت ذهنی دانش آموز در کلاس یکی از ابعاد کمتر مشاهده شده اما مهم کاهش کیفیت یادگیری است که در آن دانش آموز از نظر جسمانی در کلاس حضور دارد، اما بخش قابل توجهی از منابع توجه و پردازش شناختی او از فعالیت آموزشی جدا شده است. این وضعیت می تواند به صورت بی توجهی آشکار، اشتغال ذهنی با موضوعات نامرتبط، خیال پردازی، استفاده نامرتبط از رسانه های دیجیتال، کاهش مشارکت و ناتوانی در پیگیری زنجیره مفاهیم درسی ظاهر شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان غیبت ذهنی، بی توجهی و نبود ذهنی دانش آموزان در کلاس و شناسایی ابعاد مرتبط با این پدیده انجام شده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی پیمایشی است. جامعه پژوهش را دانش آموزان دوره متوسطه تشکیل می دهند و داده ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته مبتنی بر مولفه های توجه، سرگردانی ذهن، درگیری شناختی، مشارکت رفتاری و عوامل کاهنده حضور ذهن گردآوری می شود. برای بررسی وضعیت توزیع داده ها از آزمون کولموگروف اسمیرنوف و برای بررسی وضعیت متغیرها نسبت به مقدار ملاک از آزمون t تک نمونه ای استفاده می شود. مبانی نظری پژوهش بر این دیدگاه استوار است که حضور فیزیکی دانش آموز الزاما به معنای حضور شناختی و یادگیری فعال نیست. پژوهش های پیشین نشان داده اند که افکار نامرتبط با تکلیف در فعالیت های آموزشی نسبتا شایع اند و با کاهش یادگیری ارتباط دارند. همچنین عوامل فردی، آموزشی و محیطی می توانند در تغییر وضعیت توجه دانش آموز نقش داشته باشند. نتایج مورد انتظار پژوهش می تواند به معلمان و برنامه ریزان آموزشی در شناسایی نشانه های غیبت ذهنی و طراحی روش های تدریس فعال، تعاملی و توجه برانگیز کمک کند.واژگان کلیدی: غیبت ذهنی، سرگردانی ذهن، بی توجهی، حضور شناختی، توجه دانش آموز، درگیری تحصیلی، کلاس درس.