زبان عربی در دنیای مدرن، فراتر از متون مذهبی ؛ بررسی نقش زبان عربی در ادبیات معاصر و سینمای کشورهای عرب زبان

این مقاله نقش زبان عربی را در ادبیات معاصر و سینمای کشورهای عرب زبان بررسی می کند و می کوشد از تصویری محدود که عربی را تنها زبان متون دینی یا میراث کلاسیک می داند فراتر رود. مسئله اصلی آن است که عربی در جهان امروز نه پدیده ای یک دست و ایستا، بلکه مجموعه ای زنده از گونه های نوشتاری و گفتاری است که در آن زبان معیار، لهجه های محلی، تجربه های تاریخی و انتخاب های هنری پیوسته با یکدیگر تعامل دارند. پژوهش با رویکرد کیفی و اسنادی و با استفاده از خوانش موضوعی و تطبیقی، به بررسی رمان، شعر و سینما می پردازد. یافته ها نشان می دهد ادبیات عربی معاصر با پرداختن به شهر، طبقه، جنسیت، استعمار، مهاجرت و بحران هویت، ظرفیت زبان را برای بیان تجربه های مدرن آشکار می کند؛ سینما نیز از راه گفت وگوی لهجه ای، تصویر و صدا، عربی را در زندگی روزمره و فضای عمومی به نمایش می گذارد. بررسی رمان عربی در چارچوب نقد پسااستعماری، چنان که در مطالعه محسن جاسم الموسوی طرح شده، توجه را به رابطه ادبیات با جامعه، تاریخ و شکل گیری هویت جلب می کند. پژوهش درباره ادبیات مهاجرت نیز نشان می دهد تجربه جابه جایی و زیست میان فرهنگی از محورهای مهم خوانش ادبیات عربی معاصر است. نتیجه مقاله آن است که آموزش عربی، در کنار میراث دینی و کلاسیک، باید ادبیات و سینمای جدید، تنوع زبانی و زمینه اجتماعی تولید آثار را نیز وارد کلاس کند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: زبان عربی معاصر ، ادبیات عربی ، رمان عربی ، سینمای عرب ، زبان معیار ، لهجه های عربی ، هویت فرهنگی ، ادبیات مهاجرت.