نقش روش تدریس پرسش و مناظره در افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در مباحث کلاس ودرس

پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش روش تدریس مبتنی بر پرسش و مناظره علمی در افزایش مشارکت فعال دانش آموزان در مباحث کلاسی و یادگیری عمیق مفاهیم درسی به مرحله اجرا درآمد. رویکرد این مطالعه از نوع آمیخته (کیفی–کمی) و با طرح نیمه آزمایشی همراه با پیش آزمون و پس آزمون بر روی دانش آموزان و معلمان صورت پذیرفت. روند گردآوری داده ها با اجرای جلسات تدریس تعاملی، سنجش رفتارهای کلاسی از طریق سیاهه مشاهدات ساختاریافته و توزیع پرسش نامه مشارکت تحصیلی در دو گروه آزمایش و کنترل انجام شد؛ در گروه آزمایش، مباحث درسی با پرسش های هدایت شده و سناریوهای مناظره سازمان یافته تدریس گردید. جهت واکاوی اطلاعات به دست آمده، در بخش کمی از مدل تحلیل کوواریانس تک متغیری (ANCOVA) برای کنترل اثرات پیش آزمون و در بخش کیفی از رویکرد تحلیل مضمون جهت دسته بندی بازخوردهای کلاسی بهره گرفته شد. یافته های تحلیل آماری حاکی از آن بود که میانگین نمرات مولفه های مشارکت شناختی، عاطفی و رفتاری در گروه آزمایش پس از مداخله به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود ($p < ۰.۰۱$). همچنین تحلیل کیفی مصاحبه ها و مشاهدات نشان داد که سازوکار مناظره کلاسی موانعی چون اضطراب پاسخ گویی و انفعال را کاهش داده و تعامل هم تایان را تقویت می کند. به طور کلی، تدریس مبتنی بر پرسش و مناظره نه تنها روحیه پرسش گری و تفکر انتقادی را شکوفا می سازد، بلکه پویایی و گفت وگومحوری فرایند یاددهی–یادگیری را تثبیت می نماید

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی:روش تدریس مبتنی بر پرسش ، مناظره علمی ، مشارکت فعال کلاسی ، تعامل یادگیرنده ، تفکر انتقادی.