نقش هوش مصنوعی درتدوین محتوای آموزشی تطبیقی وبهبودعدالت آموزشی درمدارس مناطق محروم

پژوهش حاضر با هدف بررسی و واکاوی نقش هوش مصنوعی در تدوین محتوای آموزشی تطبیقی و سنجش اثرات آن بر ارتقای عدالت آموزشی در مدارس مناطق محروم انجام شده است. رویکرد این پژوهش از نوع کاربردی و با روش توصیفی–تحلیلی و تحلیل سنتزپژوهی مقالات و اسناد معتبر مرتبط با فناوری های یادگیری هوشمند در بسترهای کم برخوردار صورت پذیرفته است. روند گردآوری داده ها مبتنی بر بررسی متون تخصصی، مدل های یادگیری انطباقی و تجارب پیاده سازی سامانه های هوشمند در مناطق روستایی و حاشیه ای بوده و برای ساماندهی داده ها از الگوی تحلیل مضمون (تماتیک) استفاده شده است. فرایند پژوهش بر شناسایی شکاف های آموزشی، شخصی سازی مسیر یادگیری متناسب با سطوح شناختی گوناگون و سازگاری ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی با محدودیت های زیرساختی متمرکز بود. مدل تحلیل مطالب در این مطالعه بر مبنای چارچوب سه وجهی «تناسب محتوا با توانمندی دانش آموز»، «کاهش وابستگی به نیروی انسانی متخصص در مناطق دورافتاده» و «برابری در دسترسی به منابع باکیفیت» طراحی و اعتبارسنجی گردید. نتایج نشان داد که استفاده از سامانه های تطبیقی هوشمند می تواند با ارائه بازخوردهای فردی سازی شده و طراحی تکالیف متناسب با نیاز هر یادگیرنده، تا حد قابل توجهی افت تحصیلی ناشی از کمبود معلمان متخصص را جبران نماید. علاوه بر این، پیاده سازی این ابزارها حتی در قالب سامانه های کم مصرف و آفلاین، به پل زدن روی شکاف طبقاتی آموزشی و بازتوزیع عادلانه فرصت های یادگیری منجر می شود. یافته ها نشان می دهد طراحی متناسب محتوا بر پایه هوش مصنوعی انگیزه درونی دانش آموزان مناطق محروم را ارتقا داده و احساس خودکارآمدی آنان را تقویت می کند. از سوی دیگر، بهره گیری از این فناوری بار کاری معلمان چندپایه را در مدیریت کلاس و تدوین محتوا کاهش داده و کارآمدی آموزشی را بهبود می بخشد. در نهایت، مشخص گردید تحقق کامل عدالت آموزشی با هوش مصنوعی مستلزم توجه هم زمان به بومی سازی داده های آموزشی، تامین حداقلی امکانات سخت افزاری و آموزش مهارت های پایه به فرهنگیان این مناطق است.

کلیدواژه ها:

کلمات کلیدی:هوش مصنوعی ، یادگیری تطبیقی ، عدالت آموزشی ، تدوین محتوا ، مدارس مناطق محروم ، شخصی سازی آموزش.