ارزیابی و ارائه راهکارهای توسعه پایدار حمل و نقل و زیرساخت های شهری با تاکید بر حمل و نقل عمومی، پیاده مداری و زیرساخت های هوشمند

رشد جمعیت شهری، توسعه کالبدی شهرها، افزایش مالکیت خودرو و گسترش سفرهای درون شهری، فشار فزاینده ای بر شبکه های حمل ونقل و زیرساخت های شهری وارد کرده است. تداوم الگوی توسعه مبتنی بر خودروی شخصی علاوه بر افزایش تراکم ترافیک، موجب افزایش مصرف انرژی، آلودگی هوا، انتشار گازهای گلخانه ای، تصادفات و اشغال فضاهای شهری می شود. ازاین رو، رویکردهای جدید برنامه ریزی شهری به سمت توسعه نظام های حمل و نقل یکپارچه، پایدار، ایمن، هوشمند و انسان محور حرکت کرده اند. در این مقاله، ضمن بررسی مفاهیم حمل و نقل پایدار و زیرساخت های شهری، مهم ترین مولفه های موثر بر عملکرد نظام حمل و نقل شامل حمل و نقل عمومی، مترو و BRT، پیاده مداری، دوچرخه و میکرو موبیلیتی، مدیریت تقاضای سفر، توسعه مبتنی بر حمل و نقل عمومی (TOD)، زیرساخت های هوشمند و تاب آوری زیرساختی بررسی می شوند. همچنین با استفاده از یک چارچوب ارزیابی چند معیاره، شاخص های اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی، فنی و مدیریتی برای ارزیابی وضعیت حمل و نقل شهری پیشنهاد می شود.نتایج بررسی نشان می دهد که توسعه صرف زیرساخت های سواره محور، بدون توجه به یکپارچگی کاربری زمین و حمل و نقل، نمی تواند راهکار بلند مدتی برای کاهش مشکلات شهری باشد. در مقابل، ترکیب حمل و نقل عمومی پر ظرفیت با شبکه های پیاده و دوچرخه، مدیریت هوشمند ترافیک، توسعه گره های حمل و نقلی و استفاده از داده های لحظه ای می تواند دسترسی شهری، ایمنی، بهره وری و کیفیت محیط زیست را بهبود دهد. در این راستا، تجربه های جدید شهرهایی مانند باکو نیز نشان دهنده حرکت به سمت توسعه میکرو موبیلیتی، فضاهای پیاده و یکپارچه سازی شیوه های مختلف حمل و نقل است.

کلیدواژه ها:

حمل و نقل پایدار ، زیر ساخت شهری ، حمل و نقل عمومی ، پیاده مداری ، مدیریت ترافیک.