مدیریت بحران بافت های فرسوده شهری در مناطق زلزله خیز

آسیب ها و خسارات ناشی از حوادث و مخاطرات طبیعی در دهه های اخیر مخصوصا در آفریقا، آمریکای لاتین و به ویژه آسیا که از لحاظ اقتصادی در وضعیت ضعیف تری به سر می برند رو به افزایش است. تعداد و تنوع حوادث طبیعی در جهان ضرورت و اهمیت توجه به مدیریتی کارآمد و موثر در برنامه ریزی برای بالا بردن تاب آوری شهری در مقابل شوک های حاصل از حوادث و سوانح طبیعی یا انسان ساخت را روشن می کند. ایران به علت موقعیت جغرافیایی و قرارگیری روی کمربند لرزه خیز آلپ، هیمالیا همواره در معرض زمین لرزه هایی با شدت بالا قرار دارد. از طرفی بافت های فرسوده شهری دارای مشکلات متعددی در زمینه های کالبدی، محیطی، اجتماعی و اقتصادی هستند که بخصوص در مناطق و مکان های زلزله خیز، زندگی ساکنان در این گونه بافت ها را با مشکل مواجه ساخته است. بر اساس بررسی های انجام شده، حدود ۹۰ درصد جمعیت کشور در معرض خطرهای ناشی از وقوع زلزله هستند. از این جهت نیز، بافت های فرسوده به علت مشکلات موجود از آسیب پذیری بالایی در صورت وقوع زلزله برخوردار هستند. هدف مقاله حاضر، تکمیل و ساماندهی چارچوبی برای بررسی آسیب پذیری بافت های فرسوده در مناطق زلزله خیز و ارائه راهکارهای قابل استفاده در برنامه ریزی شهری و عمران است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی تحلیلی و اسنادی است. در این پژوهش، با استفاده از مطالعات کتابخانه ای و بررسی منابع و پژوهش های مرتبط با آسیب پذیری بافت های فرسوده، مدیریت بحران زلزله و برنامه ریزی شهری، مجموعه ای از شاخص ها و معیارهای موثر بر میزان آسیب پذیری شناسایی و در چارچوبی منسجم سازمان دهی شده اند.

کلیدواژه ها:

بافت فرسوده ، زلزله ، آسیب پذیری شهری ، مدیریت بحران