از عوارض ساخت وساز به درآمد پایدار: چارچوب تحلیلی برای تنوع بخشی منابع مالی شهرداری های کوچک و پیوند آن با توسعه پایدار شهری

وابستگی شهرداری های ایران به درآمدهای ناشی از صدور پروانه، تغییر کاربری و تراکم فروشی، چرخه ای ناپایدار پدید آورده است: برای تامین هزینه های جاری، شهرداری ناگزیر به صدور مجوزهای ساخت بیشتر می شود و این امر، بار خدمات رسانی و فشار بر زیرساخت را افزایش می دهد. مسئله پژوهش بررسی ساختار این وابستگی در شهرداری های کوچک و ارائه مسیری عملیاتی برای گذار به درآمدهای پایدار است. هدف مقاله طراحی یک چارچوب تحلیلی سه بعدی شامل ارزیابی ترکیب درآمد، سنجش آسیب پذیری مالی و انتخاب ابزارهای جایگزین است. فرض آن است که شهرداری هایی که سهم درآمدهای ناپایدار در بودجه آن ها بالاتر است، در برابر نوسان بازار مسکن آسیب پذیرترند و می توانند با تقویت درآمدهای مبتنی بر خدمات، دارایی و مالیات های محلی، این آسیب پذیری را کاهش دهند. روش پژوهش توصیفی تحلیلی است و بر مرور نظریه های مالیه عمومی شهری، قوانین جاری درآمد شهرداری ها و تجربه اجرایی در واحد درآمد استوار است. دو شاخص ساده، یعنی نسبت درآمد پایدار و ضریب نوسان درآمدی، برای ارزیابی ساختار مالی تعریف شده و ابزارهای جایگزین در شش گروه طبقه بندی و اولویت بندی شده اند. یافته ها نشان می دهد که گذار به پایداری مالی فرایندی تدریجی است که باید با اصلاح نظام مطالبه و وصول، دقیق سازی پایگاه املاک، بهای خدمات مبتنی بر هزینه واقعی و بهره برداری از دارایی های شهرداری همراه باشد. همچنین شفافیت در مبنای محاسبه عوارض، پذیرش اجتماعی و نرخ وصول را افزایش می دهد.

کلیدواژه ها:

درآمد پایدار ، شهرداری ، عوارض ساخت وساز ، مالیه شهری ، بهای خدمات