نقش جغرافیای شهری در مکان یابی و توسعه متوازن کاربری های شهری

با توجه به مهاجرت های گسترده روستایی به شهر و تحولات سریع جمعیتی در شهرها افزایش فاصله نخست شهرها از شهرهای دوم و میانی، گرایش غالب شیوه زندگی شهری و افزایش سریع تعداد شهرها، نیاز به برنامه ریزی مجتمع های زیستی و طراحی شهرهای جدید و حل مشکلات مرتبط با مسکن در شهرهای که به طور فزاینده ای خارج از ظرفیت و توانایی دولت ها در فراهم نمودن خدمات اولیه، مسکن، اشتغال و دیگر نیازها است، می تواند سبب بروز بحران های اجتماعی، اقتصادی سیاسی و زیست محیطی گسترده ایی باشد. تلفیق موضوعات مختلف در رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری، با دید ترکیبی و کلی نگری خاص جغرافیایی باعث شناخت همه جانبه و نسبتا کامل آن ها شده و زمینه شناخت بهتر مسائل مشکلات، نیازها و اولویت ها را فراهم می سازد و نهایتا زمینه برنامه ریزی پایدار شهری را به وجود می آورد. برنامه ریزی شهری در واقع کاربرد مطالعات جغرافیایی در راستای توسعه، عمران و ساماندهی شهر و پیرامون به منظور بهبود فضای زندگی انسان ها در محیط زیست شهری است. این رشته مجموعه ای از دیدگاه ها، اصول، روش ها و تکنیک ها برای شناخت و برنامه ریزی اصولی در شهرها می باشد. تحولات سریع دوره معاصره نیاز به بازنگری برنامه های تدوین شده از قبل را طلب می کند زیرا نیازهای زیستی به ویژه در سطح برنامه ریزی های فضای شهری و منطقه ای به سرعت در حال تغییر است. در این راستا برنامه های درسی نیز پس از هر چند سال باید مورد بازنگری قرار گرفته و متناسب با شرایط جدید تغییر یابد. برنامه درسی جغرافیا و برنامه ریزی شهری لزوما نیاز به بازنگری دارد تا درس های آن دارای اموزش های به روز باشد و دانش آموختگان آن بتوانند جذب بازار کار کشور شده و در رفع مسائل و مشکلات فضاهای شهری و رفع نیازهای شهرنشینان تاثیرگذار باشند. لذا بازنگری برنامه قبلی با توجه به انطباق ارزش ها هدف ها و راهبردهای کلی کشور، پویایی و نوآوری علمی، ایجاد روحیه خلاقیت و کارآفرینی در دانش آموختگان و ایجاد قابلیت و مهارت لازم برای ورود دانش آموختگان به جامعه و بازار کار تدوین شده است. با اجرای این برنامه درسی بازنگری شده در دانشگاه ها، دانش آموختگان این برنامه درسی خواهند توانست از توانمندی لازم برای کاهش تنگناهار مشکلات موجود در فضای شهری و مشارکت در امر برنامه ریزی شهری و منطقه ای برخوردار گردند. تربیت نیروی انسانی کارآمد، مدیران و برنامه ریزان توانمند برای جامعه شهری کشور، باید در اولویت قرار گیرد، زیرا با توجه به مشکلات موجود در مناطق شهری و جامعه شهری کشور، این جامعه نیازمند به مدیریت، ساماندهی و برنامه ریزی کارآمد می باشد که از طریق اجرای یک برنامه درسی پویا و خلافی می توان به این سطح از تخصص نیروی انسانی دست یافت و با استفاده از کارآمدی دانش آموختگان رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری بتوان مشکلات متعدد موجود در مناطق شهری را کاهش داد.

کلیدواژه ها:

جغرافیای شهری ، مکان یابی ، برنامه ریزی شهری ، عدالت فضایی ، توسعه متوازن ، مدیریت شهری.