تاکسی های اینترنتی و تحرک پایدار شهری: بررسی نقش پلتفرم های برخط در ترافیک، دسترسی و مدیریت شهری در شهرهای میانی

تاکسی های اینترنتی در کمتر از یک دهه شیوه ی سفر در شهرهای ایران را عوض کرده اند، اما هنوز روشن نیست که این تغییر به پایداری شهر کمک می کند یا بار ترافیکی را سنگین تر می کند. این مقاله با نگاه ترکیبی حمل ونقل و تجارت الکترونیک، نقش پلتفرم های تاکسی برخط را در ترافیک، دسترسی مسافران و مدیریت شهری بررسی می کند. روش پژوهش مروری تحلیلی است و سه بخش دارد: مرور شواهد جهانی و ایرانی درباره ی اثر این پلتفرم ها بر مسافت پیموده شده و حمل ونقل عمومی، تحلیل ساختار اقتصادی پلتفرم های دوطرفه، و یک مدل سناریویی ساده برای مقایسه ی کل مسافت پیموده شده پیش و پس از ورود پلتفرم. پارامترهای مدل فرضی اند و به عنوان برآورد قطعی ارائه نشده اند؛ هدف نشان دادن منطق اثرگذاری است. نتیجه ی مدل این است که پلتفرم با کم کردن خالی گردی می تواند در شرایط مبنا تا حدود ۱۷ درصد از مسافت پیموده شده بکاهد، اما اگر به ازای هر سفر جایگزین شده بیش از حدود ۲۶ درصد سفر جدید و القایی ایجاد کند و این سفرها از اتوبوس و پیاده روی بیایند، این صرفه جویی از بین می رود و ترافیک بیشتر می شود. بنابراین ارزش شهری پلتفرم ها بیش از آنکه به فناوری وابسته باشد، به سیاست گذاری وابسته است. در پایان، مجموعه ای از ابزارهای مدیریتی و شاخص های پایش برای شهرهای میانی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

تاکسی اینترنتی ، پلتفرم برخط ، تحرک پایدار ، ترافیک شهری ، مسافت پیموده شده