بررسی رابطه کیفیت مدیریت مالی و بهره وری منابع در نظام مالی شهر

کیفیت مدیریت مالی شهری تعیین می کند که منابع محدود چگونه پیش بینی، تخصیص، مصرف، کنترل و گزارش شوند و تا چه اندازه به خدمت عمومی قابل سنجش تبدیل گردند. هدف پژوهش حاضر، تبیین رابطه کیفیت مدیریت مالی و بهره وری منابع در نظام مالی شهر و شناسایی سازوکارهای میانجی و شرایط تعدیل کننده آن است. پژوهش از حیث هدف کاربردی و از حیث راهبرد، اسنادی تحلیلی با منطق قیاسی است. ابتدا بر پایه نظریه مدیریت مالی عمومی، رابطه نمایندگی، مدیریت عملکرد و سلامت مالی، گزاره های کلی استخراج شد؛ سپس این گزاره ها به هشت فرضیه جهت دار و شاخص های عملیاتی تبدیل و با شواهد منتخب به روش تطبیق الگو ارزیابی شدند. یافته های قیاسی نشان می دهد کیفیت مدیریت مالی از پنج بعد برنامه ریزی و بودجه ریزی، حسابداری و گزارشگری، کنترل و پاسخ گویی، مدیریت نقد و تعهدات، و مدیریت دارایی و پروژه بر بهره وری اثر می گذارد. بخش عمده اثر، غیرمستقیم و از مسیر انضباط مالی، کارایی تخصیصی و کارایی عملیاتی شکل می گیرد. بودجه واقع بینانه، گزارش بهنگام تعهدات، کنترل داخلی مبتنی بر ریسک، پیوند اعتبار با خروجی، مدیریت فعال وصول و برنامه نگهداری دارایی، اتلاف، دوباره کاری، خرید اضطراری و هزینه فرصت منابع را کاهش می دهد. در مقابل، بیش برآورد درآمد، تمرکز بر جذب اعتبار به جای نتیجه، حسابرسی فاقد پیگیری، ثبت ناقص دارایی و تصمیم گیری جزیره ای، حتی در صورت افزایش منابع، بهره وری را تضعیف می کند. ثبات درآمد و بلوغ دیجیتال رابطه مثبت را تقویت و تورم، نوسان درآمد و ضعف ظرفیت نهادی آن را تضعیف می کنند. نتیجه اصلی آن است که افزایش بودجه مترادف افزایش بهره وری نیست؛ معیار مناسب، خروجی تعدیل شده از نظر کیفیت و عدالت به ازای هزینه، نیروی انسانی و ظرفیت دارایی است. پژوهش در پایان، داشبوردی برای سنجش و مسیر آزمون تجربی مدل ارائه می کند.

کلیدواژه ها:

کیفیت مدیریت مالی ، بهره وری منابع ، نظام مالی شهر ، انضباط مالی ، کارایی عملیاتی