واکاوی الزامات تاب آوری ژئوتکنیکی زیرساخت های شهری در برابر فرونشست زمین

فرونشست زمین یکی از مخاطرات تدریجی و فزاینده ای است که می تواند با ایجاد تغییرشکل و نشست تفاضلی، ایمنی و عملکرد زیرساخت های شهری را تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی الزامات تاب آوری ژئوتکنیکی زیرساخت های شهری در برابر فرونشست زمین انجام شد. این پژوهش از نظر ماهیت کاربردی و اکتشافی و با رویکرد کیفی انجام گرفت. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۳ نفر از متخصصان و صاحب نظران حوزه عمران شهری و ژئوتکنیک گردآوری و با استفاده از تحلیل مضمون بازتابی تحلیل شد. یافته ها به شناسایی شش مضمون سازمان دهنده شامل پایش و ارزیابی آسیب پذیری، الزامات فنی و ژئوتکنیکی، طراحی و بهسازی زیرساخت ها، مدیریت آب زیرزمینی و عوامل تشدیدکننده، برنامه ریزی و مدیریت یکپارچه شهری، و حکمرانی و ظرفیت های نهادی منجر شد. نتایج نشان داد که تاب آوری در برابر فرونشست صرفا از طریق مقاوم سازی سازه ای حاصل نمی شود، بلکه مستلزم پیوند میان پایش مستمر، شناخت شرایط ژئوتکنیکی، کنترل عوامل تشدیدکننده، برنامه ریزی شهری و حکمرانی هماهنگ است. بر این اساس، توسعه نظام یکپارچه پایش و ارزیابی ریسک، لحاظ کردن شرایط فرونشستی در طراحی و مدیریت چرخه عمر زیرساخت ها و هماهنگ سازی سیاست های مدیریت آب زیرزمینی با برنامه ریزی شهری، از مهم ترین الزامات کاربردی برای ارتقای تاب آوری زیرساخت های شهری محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

فرونشست زمین ، تاب آوری ژئوتکنیکی ، زیرساخت های شهری ، مهندسی ژئوتکنیک ، مدیریت ریسک