بازآفرینی نمای ساختمان در بافت های فرسوده شهر کرج با تاکید بر پایداری محیطی، هویت شهری و کیفیت منظر

بافت های فرسوده شهری معمولا با مجموعه ای از مسائل هم زمان کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و محیطی روبه رو هستند و مداخله در آن ها تنها با نوسازی ساختمان های منفرد به نتیجه مطلوب نمی رسد. نما در این میان یکی از قابل مشاهده ترین اجزای مداخله است؛ زیرا در مرز میان فضای خصوصی ساختمان و فضای عمومی شهر قرار دارد و می تواند بر هویت محله، کیفیت منظر، خوانایی خیابان، آسایش اقلیمی، دوام ساختمان و حتی پذیرش اجتماعی طرح های نوسازی اثر بگذارد. مسئله اصلی پژوهش حاضر آن است که چگونه می توان طراحی و بهسازی نما را از یک تصمیم صرفا ظاهری به بخشی از فرایند بازآفرینی بافت فرسوده تبدیل کرد؛ به گونه ای که همزمان با ارتقای کیفیت کالبدی، پیوستگی هویتی و پایداری محیطی نیز تقویت شود. روش پژوهش توصیفی تحلیلی است و بر مطالعه ادبیات نظری طراحی شهری، بازآفرینی پایدار، هویت شهری و عملکرد پوسته ساختمان، همراه با تحلیل مسائل رایج در بافت های فرسوده شهر کرج استوار است. در این پژوهش، معیارهای مداخله در پنج حوزه اصلی شامل زمینه و هویت، تناسبات و ترکیب بندی، کیفیت جداره همکف، پایداری محیطی و مصالح، و نگهداری و مدیریت نما تنظیم شده و سپس رابطه آن ها با اهداف بازآفرینی شهری بررسی می شود. یافته های تحلیلی نشان می دهد که موفقیت بازآفرینی نما بیش از آنکه به انتخاب یک سبک معماری خاص وابسته باشد، به هماهنگی میان مقیاس ساختمان و خیابان، ریتم بازشوها، کیفیت لبه همکف، خوانایی ورودی ها، کنترل تابش، دوام مصالح، امکان تعمیر، نظم تابلوها و مشارکت مالکان وابسته است. نتیجه پژوهش، مجموعه ای از معیارهای قابل استفاده در بررسی طرح های نما و فرایند مدیریت شهری ارائه می کند که می تواند در محله های هدف بازآفرینی کرج، به صورت مرحله ای و متناسب با ویژگی هر محور به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

بازآفرینی شهری ، نمای ساختمان ، بافت فرسوده ، پایداری محیطی ، هویت شهری ، منظر شهری