تحلیل اثر سیاست های بودجه ای بر اولویت بندی سرمایه گذاری های شهری و تخصیص بهینه منابع

محدودیت منابع مالی، نوسان درآمدهای محلی و تعدد نیازهای زیرساختی، شهرداری ها را ناگزیر می کند میان پروژه هایی با آثار اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی متفاوت انتخاب کنند. هدف این پژوهش، تحلیل اثر تغییر جهت گیری سیاست بودجه ای بر اولویت پروژه های سرمایه گذاری شهری و ارائه چارچوبی برای پیوند اولویت بندی چندمعیاره با تخصیص بهینه منابع است. پژوهش از نظر هدف کاربردی_توسعه ای و از نظر روش، کمی و مبتنی بر مدل سازی و تحلیل تصمیم گیری است. داده های مطالعه شامل ماتریس ارزیابی ده پروژه شهری بر پایه پنج معیار آثار اقتصادی، آثار اجتماعی، پایداری محیط زیستی، هم راستایی با سیاست بودجه ای و امکان پذیری اجرایی است. چهار وضعیت سیاستی پایه، رشد اقتصادی، عدالت اجتماعی و شهر سبز تعریف و رتبه پروژه ها با تکنیک تاپسیس محاسبه شد. سپس پایداری رتبه ها با دامنه تغییر رتبه، همبستگی اسپیرمن و ضریب توافق کندال سنجیده شد و صورت بندی صفر و یک برای انتخاب سبد پروژه تحت سقف بودجه ارائه گردید. یافته ها نشان داد در محور پایه، سامانه اتوبوس تندرو، هوشمندسازی خدمات و بازآفرینی بافت فرسوده در رتبه های نخست قرار دارند؛ در محور اجتماعی، بازآفرینی بافت فرسوده و در محور سبز، تصفیه خانه آب پیشتاز می شوند. توافق کل رتبه بندی ها متوسط و معنادار بود (W=۰.۵۴۴، p=۰.۰۲۱). سامانه اتوبوس تندرو بهترین میانگین رتبه را داشت و تصفیه خانه آب در مقایسه با بازآفرینی هم رتبه، دامنه تغییر کمتری نشان داد؛ در مقابل، مسیرهای دوچرخه و پارک بزرگ شهری نسبت به تغییر سیاست حساس تر بودند. نتیجه اصلی آن است که سیاست بودجه ای صرفا میزان اعتبار را تغییر نمی دهد، بلکه از طریق وزن دهی به اهداف، ساختار ترجیحات و ترکیب سبد سرمایه گذاری را نیز دگرگون می سازد.

کلیدواژه ها:

سیاست بودجه ای ، سرمایه گذاری شهری ، تخصیص منابع ، تصمیم گیری چندمعیاره ، تاپسیس.