ارزیابی شاخص های عملکردی حمل ونقل شهری با تاکید بر راهکارهای مدیریت ترافیک

رشد شهرنشینی، افزایش مالکیت خودرو و تمرکز فعالیت ها در پهنه های مرکزی، عملکرد شبکه های حمل ونقل شهری را تحت فشار قرار داده است. مسئله اصلی فقط افزایش حجم ترافیک نیست؛ بلکه نبود یک نظام یکپارچه برای سنجش هم زمان کارایی، دسترسی، ایمنی، آثار محیط زیستی، هزینه و عدالت فضایی است. هدف این پژوهش، ارزیابی و اولویت بندی شاخص های عملکردی حمل ونقل شهری و پیوند دادن آن ها با راهکارهای مدیریت ترافیک است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، مروری تحلیلی است. پیکره پژوهش شامل ۱۷ منبع منتخب است. شاخص ها با تحلیل محتوای جهت دار استخراج، در شش بعد طبقه بندی و بر مبنای فراوانی اشاره، قدرت شواهد و قابلیت سنجش در مدیریت شهری امتیازدهی شدند. یافته ها نشان می دهد کارایی عملیاتی شبکه و قابلیت اعتماد زمان سفر، در کنار سهم و دسترسی به حمل ونقل عمومی، بیشترین نقش را در ارزیابی عملکرد دارند. ایمنی و انتشار آلاینده ها در رتبه های بعدی قرار می گیرند و هزینه، عدالت و حکمرانی داده ای شرط پایداری نتایج هستند. بر اساس مدل پیشنهادی، راهکارهای مدیریت ترافیک باید از پروژه محوری به سمت مدیریت تقاضا، اولویت دهی به حمل ونقل عمومی، کنترل تطبیقی تقاطع ها، قیمت گذاری هوشمند، توسعه پیاده مداری و پایش برخط حرکت کنند. نتیجه اصلی آن است که هیچ شاخص منفردی نمی تواند عملکرد حمل ونقل شهری را توضیح دهد و تصمیم گیری باید بر پایه یک شاخص ترکیبی چندبعدی و قابل پایش انجام شود.

کلیدواژه ها:

حمل ونقل شهری ، شاخص عملکرد ، مدیریت ترافیک ، دسترسی ، شهر تهران