جایگاه اطلاعات مکانی و فناوری های دیجیتال در املاک شهرداری

مدیریت املاک شهرداری به عنوان یکی از ارکان اصلی اداره شهر و تامین منابع پایدار، نیازمند داده های دقیق، به هنگام و قابل اتکاست. اطلاعات مکانی، به واسطه پیوند دادن دارایی ها به موقعیت جغرافیایی، بستر شناسایی، ثبت، ارزش گذاری، بهره برداری و پایش املاک را فراهم می کند. پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه اطلاعات مکانی و فناوری های رقمی در مدیریت املاک شهرداری و ارائه مدل مفهومی منسجم انجام شده است. روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر رویکرد کیفی–تحلیلی است؛ داده ها از طریق مطالعه اسنادی، مرور نظام مند پیشینه و تحلیل محتوای منابع معتبر گردآوری و با روش تحلیل مضمون سازمان دهی شده اند. چارچوب نظری بر پایه مدیریت دارایی عمومی، نظام های اطلاعات مکانی، حکمرانی داده و ابعاد سازمانی، فنی، حقوقی و مالی بنا شده است. یافته ها نشان می دهد که به کارگیری اطلاعات مکانی، همراه با سامانه اطلاعات جغرافیایی، پایگاه داده مکانی، سنجش از دور، دوقلوی رقمی، اینترنت اشیا، هوش مصنوعی و زنجیره بلوکی، می تواند به یکپارچه سازی اطلاعات، کاهش تعارض ها، جلوگیری از تصرف، افزایش شفافیت، بهبود وصول درآمد و ارتقای تصمیم گیری شهری بیانجامد. با این حال، چالش هایی مانند پراکندگی داده ها، ضعف زیرساخت، نبود استاندارد یکپارچه، مقاومت سازمانی، محدودیت های حقوقی و کمبود نیروی متخصص، تحقق این ظرفیت را کند می کند. مدل پیشنهادی بر تعامل میان حکمرانی داده، زیرساخت فنی، فرایندهای سازمانی و الزامات حقوقی تاکید دارد و نشان می دهد که موفقیت مدیریت رقمی املاک شهرداری تنها با خرید فناوری حاصل نمی شود، بلکه نیازمند بازطراحی فرایندها، آموزش نیروی انسانی، تعیین متولی واحد و استقرار سازوکار پایش مستمر است. بر این اساس، پژوهش پیشنهاد می کند شهرداری ها با تدوین راهبرد داده مکانی، ایجاد پایگاه اطلاعات یکپارچه، به روزرسانی دوره ای اطلاعات و توسعه همکاری میان سازمانی، زمینه بهره برداری پایدار از املاک را فراهم کنند. یافته های این پژوهش می تواند مبنایی برای سیاست گذاری، برنامه ریزی اجرایی و پژوهش های آینده در حوزه مدیریت دارایی شهری باشد.

کلیدواژه ها:

اطلاعات مکانی ، املاک شهرداری ، فناوری های رقمی ، مدیریت دارایی عمومی ، حکمرانی داده.