مروری بر نقش شفافیت و پاسخگویی در بهبود مدیریت شهری

مدیریت شهری امروز با مسائلی روبه رو است که با الگوهای سنتی قابل حل نیست. رشد شهرنشینی، پیچیدگی مسائل شهری، گسترش فناوری های دیجیتال و افزایش انتظارات شهروندان، کیفیت حکمرانی شهری را بیش از پیش به شفافیت و پاسخگویی وابسته کرده است. پژوهش حاضر با هدف مروری بر نقش شفافیت و پاسخگویی در بهبود مدیریت شهری و با استفاده از روش مرور کتابخانه ای بر روی ۱۲ مقاله منتخب از پایگاه های معتبر علمی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که شفافیت و پاسخگویی ارکان اساسی حکمرانی خوب شهری هستند، اما اثر آن ها به کیفیت نهادها، مشارکت واقعی شهروندان، ظرفیت اجرایی و نحوه استفاده از فناوری وابسته است. در این چارچوب، گذار از حکومت محلی به حکمرانی محلی و حرکت به سوی حکمرانی شبکه ای، نقشی کلیدی در تحقق شفافیت و پاسخگویی ایفا می کند. همچنین حکمرانی دیجیتال و داده محوری، با وجود ظرفیت های فراوان، بدون قاعده گذاری اخلاقی و توجه به عدالت، می تواند پاسخگویی را به شاخص های محدود تقلیل دهد. سنجش عملکرد، اعتماد عمومی و مشروعیت نیز از مهم ترین مسیرهای اثرگذاری شفافیت و پاسخگویی هستند. با این حال، شکاف میان شفافیت صوری و پاسخگویی موثر، یکی از چالش های اصلی است و بسیاری از نظام های پاسخگویی همچنان گرفتار فرمالیسم هستند. نتیجه گیری مقاله بر لزوم عبور از نگاه صرفا فنی و اداری به سوی رویکردی سیستمی، مشارکتی و نتیجه محور تاکید دارد و پیشنهاد می کند که مدیریت شهری باید با نهادینه سازی شفافیت، تقویت پاسخگویی، توسعه مشارکت شهروندی، به کارگیری اخلاقی فناوری، و سنجش عملکرد چندبعدی، نقش خود را از متولی خدمات به نهادی پاسخگو، شفاف و اعتمادآفرین ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

شفافیت ، پاسخگویی ، مدیریت شهری ، حکمرانی محلی ، حکمرانی دیجیتال ، مشارکت شهروندی ، اعتماد عمومی ، سنجش عملکرد.