تدوین مدل فاصله تصمیم تا اجرا در سیاست گذاری شهری و شناسایی عوامل موثر بر آن

فاصله میان تصمیم گیری و اجرا در سیاستگذاری شهری، یکی از چالش های بنیادین نظام برنامه ریزی ایران است که منجر به اتلاف منابع، کاهش اعتماد عمومی و عدم تحقق اهداف توسعه پایدار می شود. پژوهش حاضر با هدف تدوین مدل مفهومی این فاصله و شناسایی عوامل موثر بر آن، با رویکردی کیفی و روش تحلیل محتوای جهت دار انجام شده است. جامعه آماری، شامل اسناد فرادست، طرح های توسعه شهری، و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۵ نفر از خبرگان و مدیران شهری در چهار کلانشهر ایران بود. یافته ها نشان می دهد که فاصله تصمیم تا اجرا، معلول تعامل پیچیده ای از عوامل نهادی (ضعف شفافیت، تداخل وظایف، و نبود نظام نظارت کارآمد)، عوامل قانونی (نقص در قوانین، تفسیرپذیری، و نبود ضمانت های اجرایی)، عوامل مالی (منابع ناپایدار، وابستگی به بودجه دولتی، و تخصیص نامنظم اعتبارات)، و عوامل اجتماعی (مشارکت زدایی، ضعف سرمایه اجتماعی، و مقاومت ذی نفعان) است. مدل ارائه شده، این عوامل را در چهار سطح کلان، میانی، خرد و زمینه ای دسته بندی کرده و رابطه علی میان آن ها را آشکار می سازد. نتیجه گیری می شود که کاهش فاصله مذکور، نیازمند اصلاحات ساختاری در نظام حکمرانی شهری، بازنگری قوانین، تنوع بخشی به منابع مالی، و نهادینه سازی مشارکت شهروندی است.

کلیدواژه ها:

سیاستگذاری شهری ، فاصله تصمیم تا اجرا ، حکمرانی شهری ، تحقق پذیری طرح ها ، تحلیل ساختاری