حکمرانی هوشمند شهری: بازتعریف نقش شهرداری ها در عصر شهرهای داده محور

تحول دیجیتال و انباشت روزافزون داده های کلان (Big Data)، ساختارهای مدیریتی سنتی را در شهرهای مدرن با گسست کارکردی مواجه ساخته است. در این میان، مفهوم «حکمرانی هوشمند شهری» (Smart Urban Governance) به عنوان پارادایمی نوظهور، به دنبال بازتعریف نقش شهرداری ها از نهادهای ارائه دهنده خدمات عمومی و دیوان سالار به «پلتفرم های داده محور و تسهیل گر» است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تحولات نهادی شهرداری ها و ارائه چارچوبی مفهومی-عملیاتی برای استقرار حکمرانی هوشمند در شهرهای ایران انجام شده است. این تحقیق با بهره گیری از روش توصیفی-تحلیلی و مرور اسنادی، به بررسی مولفه های اصلی شهرهای داده محور، نحوه ادغام تحلیل های پیش بینانه (Predictive Analytics)، اینترنت اشیاء (IoT) و مشارکت دیجیتال شهروندان در فرایندهای تصمیم گیری پرداخته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که نیل به حکمرانی هوشمند مستلزم عبور از «هوشمندی ابزارمحور» و حرکت به سمت «حکمرانی زیست بومی» است؛ جایی که شهرداری ها با ایجاد شفافیت داده ای، یکپارچه سازی سامانه های شهری و توانمندسازی شهروندان، پایه های پایداری، تاب آوری و پاسخگویی شهری را تقویت می کنند. در نهایت، چارچوبی چهارلایه شامل لایه های زیرساخت داده، یکپارچه سازی نهادی، جلب مشارکت و سیاست گذاری داده محور برای شهرداری های ایران ارائه گردیده است

کلیدواژه ها:

حکمرانی هوشمند شهری ، شهر داده محور ، شهرداری ها ، داده های کلان (Big Data) ، تحول دیجیتال ، مشارکت شهروندی.