ارزیابی اثرات محیط زیستی پروژه های حمل ونقل عمومی با استفاده از شاخص های کیفیت هوای شهری

گستردگی آلودگی هوا به عنوان یکی از پیامدهای ناگواری شتاب شهرنشینی و اتکای روزافزون به وسایل نقلیه شخصی، سلامت زیستی و کیفیت زندگی شهروندان را در کلان شهرهای ایران با تهدید جدی مواجه ساخته است. در این میان، توسعه سیستم های حمل ونقل عمومی به عنوان یکی از کلیدی ترین راهبردهای کاهش انتشار آلاینده ها شناخته می شود؛ با این حال، سنجش دقیق میزان اثرگذاری این پروژه ها نیازمند ارزیابی های چارچوب مند محیط زیستی است. پژوهش حاضر با هدف «ارزیابی اثرات محیط زیستی (EIA) پروژه های توسعه حمل ونقل عمومی با استفاده از شاخص های کیفیت هوای شهری (AQI و ذرات معلق)» انجام شده است. در این تحقیق، با به کارگیری روش توصیفی-تحلیلی و مدل سازی ارزیابی اثرات، میزان تغییرات ذرات معلق ( و )، دی اکسید نیتروژن ( ) و منوکسید کربن ( ) ناش از جایگزینی سامانه های حمل ونقل همگانی (مانند مترو و اتوبوس های تندرو) به جای خودروهای تک سرنشین تحلیل شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که توسعه هدفمند خطوط حمل ونقل عمومی پاک و یکپارچه سازی شبکه ترانزیت شهری می تواند بار آلودگی هوای کریدورهای متراکم شهری را بین ۱۵ تا ۳۲ درصد کاهش داده و شاخص کیفیت هوا را در محدوده سالم تثبیت نماید. در نهایت، چارچوبی کاربردی برای سنجش پیش از اجرا و پس از بهره برداری پروژه های حمل ونقل شهری جهت ارتقای پایداری اکولوژیک ارائه گردیده است.