بررسی اثر روانگرایی خاک بر عملکرد پی سازه ها تحت بارگذاری لرزه ای

روانگرایی خاک یکی از مهم ترین پدیده های ژئوتکنیکی ناشی از زمین لرزه است که عمدتا در خاک های دانه ای اشباع تحت بارگذاری چرخه ای رخ می دهد و منجر به کاهش شدید مقاومت برشی و سختی خاک می گردد. وقوع این پدیده می تواند عملکرد پی سازه ها را به طور جدی تحت تاثیر قرار داده و باعث بروز نشست های بزرگ، ناپایداری، کج شدگی و حتی واژگونی سازه ها شود. تجربه زلزله های گذشته نشان داده است که بخش قابل توجهی از خسارات سازه ای، نه ناشی از ضعف سیستم سازه ای، بلکه نتیجه رفتار نامناسب خاک بستر و نادیده گرفتن اثرات روانگرایی در طراحی پی ها بوده است.در این مقاله، ابتدا مبانی نظری روانگرایی خاک، شرایط وقوع و مکانیزم های اصلی ایجاد آن مورد بررسی قرار گرفته است. سپس رفتار و عملکرد پی های سطحی و عمیق در خاک های روانگرا تحت بارگذاری لرزه ای تحلیل شده و مهم ترین مکانیزم های خرابی پی ها تشریح گردیده است. در ادامه، روش های متداول ارزیابی خطر روانگرایی و راهکارهای کاهش اثرات آن از طریق بهسازی خاک و اصلاح سیستم پی مورد بحث قرار گرفته است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که در نظر گرفتن پدیده روانگرایی در طراحی ژئوتکنیکی و استفاده از رویکردهای جامع ارزیابی و بهسازی خاک، نقش بسزایی در بهبود عملکرد پی ها و کاهش آسیب پذیری سازه ها در برابر زلزله دارد.

کلیدواژه ها:

روانگرایی خاک ، ، پی سازه ها ، بارگزاری لرزه ای ، مقاومت برشی و سختی خاک