بررسی مزایا و چالش های بام های سبز (Green Roof) در شهرها

بام های سبز به عنوان یکی از راه حل های طبیعت محور در پایداری شهری، به دلیل توانایی در ارائه مزایای چندگانه زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی موردتوجه قرار گرفته اند. بااین حال، پراکندگی و وابستگی به بافت یافته های پژوهشی، ارزیابی جامع از شرایط موفقیت و موانع اجرای این سامانه ها را با چالش مواجه ساخته است. پژوهش حاضر با هدف مرور نظام مند مزایا و چالش های بام های سبز در شهرها انجام شده است. این مطالعه به روش کتابخانه ای و با تحلیل محتوای کیفی ۱۵ مقاله علمی-پژوهشی معتبر از پایگاه های Scopus و Web of Science انجام شده است. یافته ها نشان می دهد بام های سبز در پنج حوزه اصلی عملکرد حرارتی و انرژی، عملکرد هیدرولوژیکی، تنوع زیستی، چالش های اقتصادی و حکمرانی، و پایداری یکپارچه مورد بررسی قرار گرفته اند. ادبیات موجود سه نتیجه گیری کلی را پشتیبانی می کند: نخست، بام های سبز مزایای زیست محیطی قابل اعتمادی به ویژه در کنترل رواناب و خنک سازی سطح بام فراهم می کنند. دوم، هزینه های بالا، نیازمندی های نگهداری و خطر نشت، موانع اصلی اجرا هستند. سوم، مزایای تنوع زیستی و اجتماعی علی رغم اهمیت، کمتر از پیامدهای هیدرولوژیکی و حرارتی اندازه گیری شده اند. شکاف های پژوهشی شامل کمبود داده های بلندمدت، فقدان ارزیابی یکپارچه مزایای چندگانه، و کمبود مطالعات در زمینه عدالت و حکمرانی است. مرور حاضر نشان می دهد که حوزه پژوهش بام سبز باید از پرسش اثبات محور آیا مفید است؟» به پرسش شرط محور تحت چه شرایطی، برای چه کسانی و با چه هزینه ای مفید است؟ حرکت کند. این مقاله با ارائه ترکیبی متوازن از مزایا و چالش ها، می تواند مبنایی برای پژوهش های تجربی آینده، طراحی سیاست های شهری و تصمیم گیری عملی در زمینه توسعه زیرساخت های سبز شهری فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

بام سبز ، پایداری شهری ، راه حل های طبیعت محور ، مدیریت رواناب ، جزیره حرارتی شهری ، تنوع زیستی.