توسعه بستر دیجیتال و مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) در مدیریت چرخه عمر و نگهداری زیرساخت ها و مبلمان پارک های شهری

امروزه مدیریت نگهداری زیرساخت های عمومی شهری، به ویژه پارک ها و فضای سبز، با چالش هایی همچون پراکندگی داده ها، نبود یکپارچگی اطلاعاتی، بودجه های محدود و رویکردهای واکنشی به جای پیش گیرانه مواجه است. با گسترش فناوری های دیجیتال در حوزه مدیریت دارایی های شهری، به کارگیری بسترهای اطلاعاتی یکپارچه و مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM) فرصتی راهبردی برای گذار از شیوه های سنتی به مدیریت هوشمند و مبتنی بر داده در چرخه ی عمر زیرساخت های پارکی فراهم آورده است. این مقاله با هدف تدوین چارچوبی نظری و مفهومی برای توسعه ی بستر دیجیتال یکپارچه مبتنی بر مدل سازی اطلاعات ساختمان در مدیریت چرخه ی عمر و نگهداری مبلمان و تاسیسات پارک های شهری نگاشته شده است. نوشتار پیش رو با روش مرور نظام مند ادبیات و تحلیل مفهومی، ابتدا شکاف های موجود در پژوهش های پیشین را شناسایی کرده و سپس با تلفیق مبانی نظری مدیریت دارایی، هستی شناسی داده های فضایی و معماری سامانه های اطلاعاتی، مدلی ترکیبی ارائه می دهد که در آن لایه های برداشت داده، مدل سازی پارامتریک، تحلیل چندمعیاره و تعامل با بهره برداران به گونه ای سامان یافته اند که امکان پایش پیوسته، پیش بینی خرابی ها، اولویت بندی اقدامات تعمیراتی و تخصیص بهینه ی منابع را فراهم آورند. یافته های تحلیلی مقاله نشان می دهد که استقرار چنین بستری، افزون بر کاهش هزینه های بلندمدت نگهداری و افزایش عمر مفید تجهیزات، شفافیت فرایندهای تصمیم گیری و رضایت شهروندان را نیز به طور محسوسی ارتقا می دهد. با این حال، پیاده سازی عملی این مدل با موانعی چون کمبود زیرساخت های فناوری اطلاعات، نبود استانداردهای داده ای یکسان و محدودیت های نهادی و مالی در شهرهای ایران روبه رو است. نتیجه گیری مقاله بر ضرورت تدوین نقشه ی راه اجرایی، سرمایه گذاری در آموزش نیروی انسانی و ایجاد بسترهای حقوقی و نهادی برای گذار تدریجی به مدیریت دیجیتال زیرساخت های سبز تاکید دارد و پژوهش های آتی را به سمت توسعه ی الگوریتم های هوشمند پیش بینی، طراحی سامانه های مشارکت محور شهروندی و مطالعه ی موردی عملیاتی در یکی از پارک های شهری هدایت می کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت چرخه ی عمر ، مدل سازی اطلاعات ساختمان ، بستر دیجیتال یکپارچه ، نگهداری زیرساخت های شهری ، پارک های شهری