استراتژی های جایگزینی و بازیافت سرد ضایعات آسفالتی در پروژه های بهسازی معابر شهرداری نهبندان: رویکردی عملیاتی برای کاهش هزینه های خرید مواد اولیه

شبکه معابر شهری یکی از مهم ترین دارایی های عمومی است و نگهداری آن مستلزم مصرف مستمر مصالح سنگی، قیر و آسفالت است. افزایش هزینه خرید مواد اولیه، هزینه حمل، محدودیت منابع طبیعی و ضرورت کاهش ضایعات، شهرداری ها را به سمت استفاده مجدد از مصالح موجود در شبکه معابر سوق داده است. یکی از راهکارهای قابل توجه در این زمینه، بازیافت سرد آسفالت است که در آن آسفالت موجود یا ضایعات حاصل از تراشیدن معابر، پس از برداشت، خردایش، دانه بندی و کنترل کیفیت، بدون نیاز به گرم کردن در دمای تولید آسفالت گرم، با استفاده از قیرابه، کف قیری یا سایر مواد تثبیت کننده مناسب برای تولید لایه جدید یا بهسازی لایه های روسازی مورد استفاده قرار می گیرد. هدف این پژوهش ارائه یک مدل عملیاتی و قابل بومی سازی برای شهرداری نهبندان است تا جایگزینی و بازیافت سرد ضایعات آسفالتی به عنوان بخشی از سیاست مدیریت هزینه و اقتصاد چرخشی در پروژه های بهسازی معابر مورد استفاده قرار گیرد. روش تحقیق ترکیبی و شامل مطالعه کیفی منابع و اسناد، تحلیل کمی شاخص های هزینه و مصرف مصالح و مطالعه تطبیقی رویکردهای جدید بازیافت آسفالت است. در این مدل، فرآیند از شناسایی معابر قابل بازیافت آغاز شده و با برداشت و تفکیک مصالح، آزمایش و تعیین طرح اختلاط، اجرای پایلوت، کنترل کیفیت، ارزیابی عملکرد و توسعه تدریجی ادامه می یابد. یافته های تحلیلی مقاله نشان می دهد که مزیت اصلی بازیافت سرد صرفا کاهش قیمت خرید آسفالت نیست، بلکه کاهش وابستگی به مصالح بکر، کاهش حمل ونقل، کاهش مصرف انرژی و تبدیل ضایعات به منبع قابل استفاده است. با این حال، موفقیت طرح وابسته به کیفیت مصالح بازیافتی، طراحی مناسب مخلوط، کنترل رطوبت، انتخاب نوع و مقدار ماده چسباننده، تجهیزات مناسب، مهارت اجرایی و برنامه کنترل کیفیت است. برای شهرداری نهبندان، اجرای پایلوت در یک یا چند معبر منتخب و مقایسه آن با روش متعارف می تواند نقطه شروع مناسبی باشد. نتیجه پژوهش آن است که با ایجاد بانک اطلاعات ضایعات آسفالتی، تعریف دستورالعمل بومی، ثبت هزینه ها و توسعه تدریجی تجهیزات، می توان مسیر حرکت از «ضایعات آسفالتی» به «منبع ثانویه مصالح» را ایجاد کرد و آینده ای روشن تر، کم هزینه تر و پایدارتر برای نگهداری شبکه معابر شهری فراهم ساخت.

کلیدواژه ها:

بازیافت سرد ، ضایعات آسفالتی ، RAP ، بهسازی معابر ، اقتصاد چرخشی