تدوین ضوابط اختصاصی سیما و منظر شهری برای محورهای اصلی ماهدشتتدوین ضوابط اختصاصی سیما و منظر شهری برای محورهای اصلی ماهدشت: راهکاری جهت هویت بخشی معماری و کنترل اغتشاشات بصری: راهکاری جهت هویت بخشی معماری و کنترل اغتشاشات بصری

سیما و منظر شهری به عنوان نمود عینی فرهنگ، هویت و تاریخ هر شهر، نقش مهمی در کیفیت زندگی ساکنان و تصویر ذهنی آنان از شهر ایفا می کند. محورهای اصلی شهری به دلیل نقش محوری در ساختار عملکردی و کالبدی شهرها، از اهمیت ویژه ای در شکل دهی به منظر شهری برخوردار هستند. شهر ماهدشت به عنوان یکی از شهرهای در حال توسعه استان البرز، در سال های اخیر با گسترش بی برنامه ساخت وسازها در محورهای اصلی خود، دچار اغتشاشات بصری متعددی شده است که هویت معماری و شهری آن را تحت تاثیر قرار داده است. پژوهش حاضر با هدف تدوین ضوابط اختصاصی سیما و منظر شهری برای محورهای اصلی ماهدشت و ارائه راهکاری برای هویت بخشی معماری و کنترل اغتشاشات بصری انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی بوده و با استفاده از روش های کیفی، کمی و تطبیقی به بررسی موضوع پرداخته است. در بخش کیفی، با ۱۸ نفر از کارشناسان و متخصصان شهرسازی و معماری مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام شد. در بخش کمی، پرسشنامه ای با حجم نمونه ۳۸۰ نفر از شهروندان ماهدشت تکمیل شد و در بخش تطبیقی، تجارب چند شهر موفق در تدوین ضوابط منظر شهری مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان می دهد که مهم ترین اغتشاشات بصری محورهای اصلی ماهدشت شامل ناهماهنگی در ارتفاع بناها، تنوع ناموزون رنگ ها، تابلوهای تبلیغاتی نامنظم، فقدان فضای سبز مناسب و عدم رعایت اصول زیبایی شناسی در نماها است. بر اساس یافته ها، مجموعه ای از ضوابط شامل ضوابط کالبدی (ارتفاع، حجم، تراکم)، ضوابط نما (مصالح، رنگ، سبک)، ضوابط تبلیغات (موقعیت، ابعاد، محتوا)، ضوابط فضای سبز و مبلمان شهری و ضوابط نورپردازی تدوین شده است. این ضوابط با توجه به ویژگی های اقلیمی، فرهنگی و اجتماعی ماهدشت طراحی شده و قابلیت اجرایی شدن در قالب مصوبه شورای اسلامی شهر را دارد. در نهایت، الگویی سه بخشی شامل ضوابط الزامی، ضوابط تشویقی و ضوابط ممنوعه پیشنهاد شده است که می تواند مبنای مناسبی برای ارتقای کیفیت منظر شهری ماهدشت و تقویت هویت معماری آن باشد. این پژوهش با ارائه یک چارچوب عملیاتی، زمینه ساز تصمیم گیری آگاهانه مدیران و کارشناسان شهرداری در حوزه سیما و منظرشهری خواهد بود و افق روشنی را برای آینده ماهدشت ترسیم می کند.

کلیدواژه ها:

سیما و منظر شهری ، ضوابط معماری ، هویت شهری ، اغتشاشات بصری ، محورهای اصلی