ارزیابی نقش فناوری های WebGIS در شفافیت و حکمرانی املاک شهری

گسترش سامانه های داده محور در مدیریت شهر، شیوه ثبت، مشاهده، تبادل و کنترل اطلاعات املاک را از پایگاه های بسته سازمانی به محیط های شبکه ای و مکان مبنا منتقل کرده است. در این میان، فناوری های WebGIS به دلیل قابلیت اتصال داده ثبتی، کالبدی، کاربری زمین، پروانه ساختمانی، ارزش گذاری و دارایی های عمومی در یک رابط مکانی، ظرفیت ویژه ای برای ارتقای شفافیت و حکمرانی املاک شهری دارند. هدف این پژوهش، ارزیابی سازوکارهایی است که از طریق آن ها WebGIS می تواند دسترسی پذیری اطلاعات، قابلیت رهگیری تصمیم، هماهنگی بین سازمانی، پاسخ گویی و مشارکت ذی نفعان را تقویت کند و هم زمان مخاطرات نهادی و فنی آن را آشکار سازد. پژوهش با روش مرور نظام مند هدفمند و تحلیل مضمون تطبیقی انجام شده و ادبیات فارسی و انگلیسی مرتبط با ممیزی املاک، کاداستر، حکمرانی هوشمند، زیرساخت داده مکانی، داده باز و سامانه های مشارکتی GIS تحلیل شده است. یافته ها نشان می دهد اثر WebGIS بر شفافیت، زمانی معنادار است که نمایش نقشه ای با شناسه یکتای ملک، تاریخچه تغییرات، قواعد دسترسی، استاندارد تبادل داده و سازوکار ثبت مسئولیت تصمیم پیوند بخورد. بیشترین ظرفیت حکمرانی در حوزه های کنترل توسعه، پایش تغییر کاربری، مدیریت دارایی های عمومی، کاهش دوباره کاری اداری و امکان نظارت شهروندی مشاهده می شود. در مقابل، ناهمگونی داده، مالکیت سازمانی اطلاعات، شکاف دیجیتال، ابهام در حریم خصوصی و امنیت سایبری می تواند همان زیرساخت را به سامانه ای غیرشفاف یا تبعیض آمیز تبدیل کند. این پژوهش در پایان، یک الگوی پنج سطحی بلوغ برای گذار از GIS جزیره ای به سکوی حکمرانی مکانی پیشنهاد می کند و بر تقدم حکمرانی داده بر توسعه صرف فناوری و امکان ممیزی تصمیمات شهری تاکید دارد. این ضرورت پابرجاست

کلیدواژه ها:

فناوری های WebGIS ، املاک شهری ، برنامه ریزی شهری ، سیاست گذاری شهری