تحلیل اثر سیاست های تراکم ساختمانی بر توسعه متوازن شهر

سیاست های تراکم ساختمانی از مهم ترین ابزارهای تنظیم ساختار فضایی، کنترل مصرف زمین و هدایت سرمایه گذاری در شهر معاصر هستند؛ بااین حال، اثر آن ها بر توسعه متوازن شهر تابع نحوه توزیع تراکم، ظرفیت زیرساخت، کیفیت محیط، دسترسی به خدمات و سازوکارهای اقتصادی مدیریت شهری است. هدف این پژوهش، تحلیل سازوکارهای اثرگذاری سیاست های تراکم ساختمانی بر تعادل کالبدی، اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی شهر و ارائه چارچوبی برای سیاست گذاری تراکم زمینه گرا است. پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و بر پایه مرور هدفمند منابع معتبر فارسی و انگلیسی انجام شده و یافته های مطالعات منتخب در قالب تحلیل مضمون و مقایسه میان موضوعی تلفیق شده اند. نتایج نشان می دهد افزایش تراکم، زمانی به توسعه متوازن کمک می کند که با ظرفیت شبکه معابر و حمل ونقل عمومی، سرانه خدمات محله ای، فضای باز، شرایط اقلیمی، الگوی قطعه بندی و توان بازار مسکن هماهنگ باشد. در مقابل، اعطای تراکم یکنواخت یا درآمدمحور، بدون سنجش ظرفیت مکانی، می تواند به تشدید فشار بر زیرساخت، کاهش کیفیت محیطی، نابرابری دسترسی، افزایش قیمت زمین و گسیختگی منظر شهری منجر شود. تحلیل منابع همچنین نشان می دهد که رابطه تراکم با پایداری خطی نیست و «تراکم بهینه» باید به صورت دامنه ای متغیر در پهنه های مختلف شهر تعریف شود. بر این اساس، این پژوهش پیشنهاد می کند سیاست تراکم از ضریب ثابت سطح زیربنا به نظام چندمعیاره ای تبدیل شود که در آن شاخص های دسترسی، ظرفیت خدمات، کیفیت کالبدی، تاب آوری محیطی و عدالت فضایی هم زمان در تصمیم گیری دخالت داده شوند. نتیجه اصلی آن است که تراکم، نه هدف توسعه، بلکه ابزاری تنظیمی برای ایجاد هم زمان کارایی فضایی، زیست پذیری و عدالت شهری است. در مقیاس محله.

کلیدواژه ها:

تراکم ساختمانی ، توسعه متوازن ، برنامه ریزی شهری ، سیاست های شهری