اثربخشی زوج درمانی شناختی–رفتاری (CBCT) بر سازگاری زناشویی زنان متاهل دارای تعارض زناشویی

هدف: سازگاری زناشویی یکی از بنیادین ترین مولفه های دوام، استحکام و پویایی کارکردی نهاد خانواده است که در شرایط بروز تعارضات حل نشده، دستخوش افول ساختاری می گردد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی زوج درمانی شناختی–رفتاری (CBCT) بر ارتقای سازگاری زناشویی زنان متاهل دارای تعارض زناشویی انجام گرفت. روش پژوهش: این مطالعه از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون–پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش را کلیه زنان متاهل دارای تعارض زناشویی مراجعه کننده به مراکز خدمات روان شناختی و شورای حل اختلاف شهر گرمی در سال ۱۴۰۰ تشکیل دادند. با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند، ۳۰ زن واجد ملاک های ورود انتخاب و با گمارش تصادفی در دو گروه مساوی ۱۵ نفره (آزمایش و کنترل) جای دهی شدند. گروه مداخله تحت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای پروتکل زوج درمانی شناختی–رفتاری بر پایه الگوی اپستین و باکوم قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل در لیست انتظار باقی ماند. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه سازگاری زناشویی اسپینر و پرسشنامه غربالگری تعارضات زناشویی ثنایی بود. تحلیل داده ها با بهره گیری از تحلیل کوواریانس تک متغیره در محیط نرم افزار SPSS-۲۶ انجام پذیرفت. یافته ها: یافته ها نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری بین میانگین نمرات سازگاری زناشویی گروه های آزمایش و کنترل در مرحله پس آزمون وجود دارد. ضریب اتا حاکی از آن بود که ۴۷.۷ درصد از واریانس نمرات پس آزمون سازگاری زناشویی ناشی از مداخله درمانی بوده است. نتیجه گیری: زوج درمانی شناختی–رفتاری از طریق اصلاح شناخت ها و اسنادهای منفی تحریف شده، بهبود الگوهای تبادل رفتاری و ارتقای مهارت های گفت وگو و حل تعارض، روشی کارآمد و کاربردی در افزایش سازگاری زناشویی و تثبیت کارکرد بهینه پیوند همسران به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

زوج درمانی شناختی–رفتاری (CBCT) ، سازگاری زناشویی ، تعارض زناشویی ، بازسازی شناختی ، تبادل رفتاری.