تاثیر خودتمایزیافتگی مادران بر سبک هویت، مسئولیت پذیری و اضطراب دختران نوجوان شهر تهران

این مطالعه از نوع توصیفی همبستگی انجام شد. جامعه آماری شامل تمامی دختران دوره اول متوسطه و مادران آن ها در منطقه ۱۵ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. از میان این جامعه، نمونه ای به حجم ۳۵۷ نفر با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای و بر اساس جدول مورگان انتخاب شد؛ به نحوی که ابتدا از بین ۲۴ مدرسه دوره اول متوسطه، ۶ مدرسه به صورت تصادفی برگزیده شده و پرسشنامه ها به شکل تصادفی میان دانش آموزان و مادرانشان توزیع و جمع آوری شد. ابزارهای گردآوری داده شامل پرسشنامه سبک هویت برزونسکی، پرسشنامه مسئولیت پذیری گلن و نلسون، پرسشنامه اضطراب بک و پرسشنامه خودتمایزیافتگی اسکورون و فریدلندر بودند. داده ها با بهره گیری از شاخص های آمار توصیفی و آزمون های استنباطی از جمله چولگی و کشیدگی، رگرسیون خطی ساده و رگرسیون چندمتغیره در نرم افزار SPSS نسخه ۲۱ تحلیل شدند. نتایج نشان داد که خودتمایزیافتگی مادران به طور معنادار پیش بینی کننده سبک های هویت نوجوانان دختر است، به گونه ای که بیشترین تاثیر بر سبک هویت اطلاعاتی، پس از آن سبک هویت هنجاری و در نهایت سبک هویت اجتنابی مشاهده شد. همچنین، خودتمایزیافتگی مادران پیش بینی کننده معنادار مولفه های مسئولیت پذیری نوجوانان بود، به طوری که بیشترین اثر به ترتیب بر خودمدیریتی، وظیفه شناسی، سازمان یافتگی و پیشرفت گرایی مشاهده شد و تاثیری بر مولفه امانت داری نداشت. علاوه بر این، خودتمایزیافتگی مادران تاثیر معناداری بر کاهش اضطراب نوجوانان نشان داد. در مجموع، یافته ها بیانگر آن است که افزایش سطح خودتمایزیافتگی مادران می تواند نقش قابل توجهی در شکل گیری سبک های هویت سازگار، ارتقای مسئولیت پذیری و کاهش اضطراب در دختران نوجوان ایفا نماید.

کلیدواژه ها:

سبک هویت ، مسئولیت پذیری ، اضطراب ، خودتمایزیافتگی مادران ، نوجوانان دختر