اثربخشی برنامه توانمندسازی روان شناختی مبتنی بر رویکرد روان شناسی فردی آدلر بر تاب آوری و خودکارآمدی مادران کودکان دارای کم توانی ذهنی

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه توانمندسازی روان شناختی مبتنی بر رویکرد روان شناسی فردی آدلر بر تاب آوری و خودکارآمدی مادران دارای کودکان با کم توانی ذهنی انجام شد. این پژوهش از نظر روش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه پژوهش شامل مادران دارای کودک با کم توانی ذهنی ساکن شهر ورامین در سال ۱۴۰۳ بود که فرزندان آنان تحت پوشش بهزیستی شهرستان ورامین قرار داشتند. ۵۰ مادر با استفاده از نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل، هرکدام شامل ۲۵ نفر، جایگزین شدند. داده ها با استفاده از مقیاس تاب آوری کانر و دیویدسون و پرسشنامه خودکارآمدی عمومی شرر و همکاران گردآوری شد. گروه آزمایش برنامه توانمندسازی روان شناختی مبتنی بر رویکرد روان شناسی فردی آدلر را با اقتباس از برنامه موجود، در قالب ۸ جلسه گروهی ۹۰ دقیقه ای دریافت کرد و گروه کنترل در این مدت مداخله ای دریافت نکرد. پس از اجرای پیش آزمون و پس آزمون، داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس تک متغیری و با کنترل نمرات پیش آزمون تحلیل شدند. نتایج نشان داد پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت بین دو گروه در نمرات پس آزمون تاب آوری معنادار بود (F = ۲۳۲/۲۸۹, p ≤ ۰/۰۰۱, η²ₚ = ۰/۸۳۲). همچنین، در خودکارآمدی نیز تفاوت معناداری بین دو گروه مشاهده شد (F = ۲۸/۰۳۷, p ≤ ۰/۰۰۱, η²ₚ = ۰/۳۷۴). میانگین های تعدیل شده هر دو متغیر در گروه آزمایش بالاتر از گروه کنترل بود. بنابراین، یافته ها نشان داد برنامه توانمندسازی روان شناختی مبتنی بر رویکرد روان شناسی فردی آدلر می تواند در افزایش تاب آوری و خودکارآمدی مادران دارای کودکان با کم توانی ذهنی موثر باشد و استفاده از این رویکرد می تواند در طراحی مداخلات حمایتی و خانواده محور برای این مادران مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی روان شناختی ، روان شناسی فردی آدلر ، تاب آوری ، خودکارآمدی ، مادران کودکان دارای کم توانی ذهنی