طراحی و تدوین بسته آموزشی چندمولفه ای ادراک خود (شناختی، معنوی و ارتباطی) برای نوجوانان و سنجش اثربخشی مقدماتی آن

پژوهش حاضر با هدف طراحی و تدوین یک بسته آموزشی چندمولفه ای ادراک خود با پوشش هم زمان مولفه های شناختی، معنوی و ارتباطی برای نوجوانان و سنجش اثربخشی مقدماتی آن انجام شد. بسته آموزشی شامل ۱۲ جلسه، هر جلسه ۱ ساعت و ۴۵ دقیقه، با روش های فعال دانش آموزمحور (ایفای نقش، بارش فکری، گروه های کوچک و مشاوره گروهی) طراحی شد و در قالب یک طرح شبه آزمایشی پیش آزمون–پس آزمون با گروه گواه بر ۴۰ دانش آموز دختر نوجوان (۲۰ نفر گروه آزمایش و ۲۰ نفر گروه گواه) که از میان ۱۰۰ نفر بر اساس نمرات پایین پرسشنامه ادراک خود غربال شده بودند، اجرا گردید. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه ادراک خود پورحسین (۱۳۸۶؛ آلفای کرونباخ ۰/۷۹)، پرسشنامه رضایت از خویشتن گنجی (۱۳۸۱؛ آلفای ۰/۷۶) و پرسشنامه رضایت از زندگی بود. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد پس از کنترل نمرات پیش آزمون، بسته آموزشی چندمولفه ای موجب افزایش معنادار ادراک خود در گروه آزمایش شد (تفاوت نمرات تعدیل شده ۱۲۰/۷۰ در برابر ۹۲/۰۵) و همچنین رضایت از خویشتن (F=۱۵/۰۹؛ p<۰/۰۵) و رضایت از زندگی (F=۵/۵۱؛ p<۰/۰۵) را به طور معنادار بهبود بخشید. یافته های مقدماتی نشان می دهد مداخله های آموزشی ترکیبی که ابعاد شناختی، معنوی و ارتباطی خود را به صورت یکپارچه هدف قرار می دهند، برای ارتقای ادراک خود و پیامدهای روان شناختی آن در نوجوانان موثرند؛ با این حال، به دلیل محقق ساخته بودن بسته و نبود اعتبارسنجی ساختاری و پیگیری بلندمدت، این یافته ها باید با احتیاط تعمیم داده شود.

کلیدواژه ها:

ادراک خود ، بسته آموزشی چندمولفه ای ، نوجوانان ، رضایت از خویشتن ، رضایت از زندگی