واکاوی اثربخشی بازی وارسازی و بازی های آموزشی در ارتقای انگیزه تحصیلی و یادگیری فعال

بازی وارسازی و بازی های آموزشی در سال های اخیر به عنوان رویکردهایی نوین برای افزایش انگیزه تحصیلی، مشارکت یادگیرندگان و تقویت یادگیری فعال مورد توجه قرار گرفته اند. با وجود گسترش استفاده از این رویکردها در محیط های آموزشی، اثربخشی آن ها به عواملی همچون نوع طراحی آموزشی، ویژگی های یادگیرندگان، عناصر بازی مورد استفاده، ماهیت فعالیت یادگیری و شرایط اجرای آموزشی وابسته است. هدف پژوهش حاضر، واکاوی و تبیین اثربخشی بازی وارسازی و بازی های آموزشی در ارتقای انگیزه تحصیلی و یادگیری فعال و شناسایی عوامل موثر بر پیامدهای آموزشی آن هاست. این پژوهش با رویکرد مروری تحلیلی انجام شده و یافته های پژوهش های تجربی، مطالعات مروری و فراتحلیل های مرتبط با بازی وارسازی، بازی های آموزشی، انگیزش تحصیلی و یادگیری فعال مورد بررسی و تفسیر قرار گرفته اند. بررسی شواهد نشان می دهد که بازی وارسازی می تواند از طریق ایجاد بازخورد فوری، احساس پیشرفت، هدف گذاری، انتخاب و خودمختاری و افزایش مشارکت در فعالیت های یادگیری، از انگیزش و درگیری تحصیلی حمایت کند. همچنین، بازی های آموزشی با فراهم کردن محیط های تعاملی و فرصت برای تمرین، حل مسئله، دریافت بازخورد و مشارکت فعال، می توانند به بهبود برخی پیامدهای یادگیری کمک کنند. بااین حال، نتایج پژوهش ها نشان می دهد که استفاده صرف از عناصر بازی الزاما به بهبود یادگیری منجر نمی شود و عواملی مانند تاکید بیش از حد بر پاداش و رقابت، تقویت انگیزش بیرونی، سطحی شدن فرایند یادگیری، اثر تازگی و تفاوت های فردی می توانند اثربخشی این رویکردها را محدود کنند. بر اساس مبانی نظری انگیزش، به ویژه نظریه خودتعیین گری و نظریه جریان، اثربخشی پایدار زمانی محتمل تر است که عناصر بازی با اهداف آموزشی، نیازهای روان شناختی یادگیرندگان و فعالیت های شناختی مورد انتظار هماهنگ شوند. در مجموع، بازی وارسازی و بازی های آموزشی را می توان ابزارهای مکمل در طراحی آموزشی دانست که اثربخشی آن ها بیش از آنکه به وجود عناصر بازی وابسته باشد، به کیفیت طراحی، تناسب با هدف یادگیری و نحوه اجرای آموزشی وابسته است.

کلیدواژه ها:

بازی وارسازی ، بازی های آموزشی ، انگیزه تحصیلی ، یادگیری فعال ، مشارکت تحصیلی