نقش روانشناسان کودک و نوجوان در پیشگیری از آسیب های بزرگسالی در جامعه

دوران کودکی و نوجوانی مهم ترین مرحله ی شکل گیری الگوهای رفتاری، هیجانی، اجتماعی و مقابله ای فرد است و بسیاری از عوامل خطرساز یا محافظت کننده در برابر آسیب های اجتماعی مانند بزهکاری، سوء مصرف مواد، خشونت و ناکارآمدی اجتماعی در همین دوران شکل می گیرند. هدف این مقاله ی مروری، بررسی و ترکیب یافته های پژوهشی به روز درباره ی ساز و کارهای روان شناختی واسطه گر میان تجارب نامطلوب دوران کودکی و پیامدهای منفی بزرگسالی و نیز ارزیابی اثربخشی راهبردهای مداخله ای روانشناسی کودک و نوجوان از جمله برنامه های مداخله زودهنگام خانواده محور، برنامه های یادگیری مهارتهای هیجانی و اجتماعی مدرسه محور و مداخلات بالینی هدفمند برای گروه های در معرض خطر است. مرور شواهد پژوهشی منتشر شده در سال های اخیر نشان می دهد که تجمع تجارب نامطلوب دوران کودکی با افزایش معنادار احتمال بزهکاری، ارتکاب جرم، سوء مصرف موادو اختلال های روانی در بزرگسالی همراه است؛ در حالی که مداخلات روان شناختی زودهنگام مانند آموزش فرزندپروری صحیح به والدین و برنامه های یادگیری اجتماعی هیجانی توانسته اند به طور معناداری از این پیامدها بکاهند و مهارت های خودتنظیمی، پیوند اجتماعی و تاب آوری را در نوجوانان و جوانان تقویت کنند. یافته های این پژوهش مروری، ضرورت گسترش نقش روانشناسان کودک و نوجوان را در طراحی، اجرا و ارزیابی برنامه های پیشگیرانه ی چند سطحی در نظام های خانواده، مدرسه و سلامت روان تایید می کند و پیشنهاد می شود سیاست گذاران حوزه ی آموزش و سلامت روان کشورمان، سرمایه گذاری در این حوزه را در اولویت قرار دهند.

کلیدواژه ها:

روان شناسی کودک و نوجوان ، پیشگیری ، آسیب های اجتماعی ، تجارب نامطلوب دوران کودکی