از تنظیم بیرونی تا خودتنظیمی؛ الزامات طراحی سازمان تربیتی نوجوانان در زیست دیجیتال

گسترش زیست دیجیتال، الگوی مواجهه نوجوانان با موقعیت های انتخاب و تصمیم گیری را دگرگون کرده و امکان اتکای صرف به کنترل و نظارت مستقیم بزرگسالان را کاهش داده است. در چنین شرایطی، تقویت خودتنظیمی نوجوان به یکی از الزامات مهم تربیتی تبدیل می شود؛ بااین حال، بخش قابل توجهی از مواجهه سازمان های تربیتی با این مسئله همچنان بر محدودسازی و تنظیم بیرونی رفتار متمرکز است. پژوهش حاضر با هدف تبیین الزامات طراحی سازمان تربیتی نوجوانان برای فراهم کردن زمینه گذار از تنظیم بیرونی به خودتنظیمی در زیست دیجیتال انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و با رویکرد کیفی و روش مطالعه اسنادی تحلیلی انجام گرفت. منابع علمی مرتبط با خودتنظیمی، خودتنظیمی دیجیتال، درونی سازی، محیط تربیتی و خودمختاری بررسی و با رویکرد تحلیل مضمون جهت دار تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که طراحی سازمان تربیتی در این زمینه را می توان در شش مولفه اصلی صورت بندی کرد: ساختار، قواعد، فرهنگ سازمانی، روابط تربیتی، محیط تربیتی و فرایندهای تربیتی. بر اساس مدل پیشنهادی، سازمان تربیتی نباید میان کنترل و رهاسازی یکی را برگزیند؛ بلکه باید ساختار و قواعد را به گونه ای طراحی کند که در کنار حمایت، فرصت انتخاب، تمرین، بازخورد و مسئولیت پذیری، زمینه درونی سازی و رشد خودتنظیمی را فراهم سازد. بر این اساس، کارکرد سازمان تربیتی از تنظیم بیرونی رفتار نوجوان به سمت درونی سازی ارزش ها و تقویت توانایی او برای هدایت آگاهانه رفتار خویش تغییر می یابد.این رویکرد می تواند مبنایی برای بازطراحی سازمان های تربیتی نوجوانان متناسب با اقتضائات زیست دیجیتال فراهم کند.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی ، زیست دیجیتال ، نوجوان ، سازمان تربیتی ، تنظیم بیرونی ، طراحی سازمانی