هوشمندسازی شبکه توزیع برق مبتنی بر هوش مصنوعی و اینترنت اشیا: راهکاری برای گذار از ناترازی به مدیریت هوشمند بار (مطالعه موردی: استان خوزستان)

صنعت برق ایران در سال های اخیر با چالش های ساختاری نظیر ناترازی تولید و مصرف، تلفات بالای شبکه توزیع و فرسودگی زیرساخت ها مواجه بوده است. استان خوزستان به عنوان دومین مصرف کننده بزرگ برق کشور، به دلیل شرایط اقلیمی حدی، با پیک مصرفی بالغ بر ۹,۱۲۰ مگاوات (رشد ۱۳ درصدی نسبت به سال گذشته) و تلفات انرژی ۱۳.۷ درصدی در شبکه توزیع اهواز، یکی از چالش برانگیزترین مناطق کشور محسوب می شود. این مقاله با هدف بررسی نقش هوشمندسازی، اینترنت اشیا (IoT) و هوش مصنوعی (AI) در ارتقای دو شاخص کلیدی «رویت پذیری» و «کنترل پذیری» شبکه توزیع برق تدوین شده است. یافته های این پژوهش که بر اساس تحلیل داده های واقعی عملیاتی و شبیه سازی در محیط MATLAB/Simulink انجام شده، نشان می دهد که اجرای طرح هایی نظیر «مهتاب» توانسته است ۱۴۹ مگاوات از بار شبکه را کاهش دهد و نصب ۱۰۰,۰۰۰ کنتور هوشمند در اهواز، زمینه را برای مدیریت پیش بینانه بار فراهم کند. نتایج شبیه سازی حاکی از بهبود ۱۲.۳ درصدی دقت پیش بینی بار، کاهش ۲۲.۸ درصدی تلفات انرژی، بهبود پروفیل ولتاژ به محدوده مجاز و کاهش ۸ درصدی اوج بار (معادل ۲۸۰ مگاوات) است. در ادامه، چارچوبی راهبردی برای گذار تدریجی از شبکه سنتی به شبکه هوشمند در مناطق گرمسیری ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

شبکه هوشمند ، هوش مصنوعی ، اینترنت اشیا ، رویت پذیری ، کنترل پذیری