کفتان و عبا؛ بررسی تطبیقی-تاریخی و تحلیل ساختاری دو پوشش ماندگار در خاورمیانه و جهان اسلام

پوشاک به عنوان یکی از نخستین زبان های بیان فرهنگی انسان، فراتر از کارکرد محافظتی، بازتاب دهنده تاریخ، باورها، اقلیم و نظام های اجتماعی جوامع است. این پژوهش به بررسی تطبیقی دو پوشش بنیادین خاورمیانه، یعنی «کفتان» و «عبا» می پردازد. یافته های این مطالعه که بر اساس اسناد تاریخی، شواهد باستان شناختی و تحلیل تکنیکال الگوسازی انجام شده است، نشان می دهد کفتان با سیلوئت T شکل، خاستگاهی نظامی و سردسیر در فلات ایران و آسیای مرکزی داشته و در امپراتوری های صفوی و عثمانی به اوج شکوه دیپلماتیک خود رسیده است. در مقابل، عبا با الگویی رها و فاقد ساختار مهندسی شده، زاییده جبر اقلیمی صحرای عربستان بوده و با ظهور اسلام به نماد حیا و پوشیدگی تکامل یافته است. این مقاله در نهایت به بررسی جایگاه این دو پوشش در مد معاصر، تفاوت عبای ایرانی و عربی، و آینده آن ها در پیوند با فناوری های دیجیتال و توسعه پایدار می پردازد.

کلیدواژه ها:

کفتان ، عبا ، تاریخ پوشاک ، الگوسازی سنتی ، مد پوشیده ، امپراتوری عثمانی ، مکتب صفوی ، خاورمیانه.